چرا نمی توانیم از خبرهای بد دست بکشیم؟ روانشناسی دوم اسکرولینگ

به گزارش خط سلامت،  پژوهش ها نشان می دهند که ارتباط میان اضطراب، تحمل نکردن ابهام و مصرف مداوم اخبار منفی، می تواند این چرخه را پیچیده تر کند.

دوم اسکرولینگ چیست و چرا متوقف کردن آن دشوار می شود؟

دوم اسکرولینگ به عادت مصرف طولانی و گاه دشوار برای کنترل اخبار ناراحت کننده و محتوای منفی در شبکه های اجتماعی و رسانه های آنلاین گفته می شود. فرد ممکن است با هدف آگاه شدن، پیدا کردن اطلاعات تازه یا اطمینان از اینکه اتفاق مهمی را از دست نداده است، وارد فضای خبری شود؛ اما به جای رسیدن به آرامش، با موجی از اطلاعات نگران کننده روبه رو می شود.

بررسی منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در مجله Personality and Individual Differences، رابطه میان اضطراب صفتی، تحمل نکردن ابهام، تاب آوری روانشناختی و دوم اسکرولینگ را در ۴۴۳ نفر بررسی کرد. نتایج نشان داد که اضطراب صفتی با تحمل نکردن ابهام ارتباط دارد و تاب آوری روانشناختی نیز با آن رابطه منفی نشان می دهد. این یافته ها به درک سازوکارهای مرتبط با دوم اسکرولینگ کمک می کنند، اما به تنهایی ثابت نمی کنند که تماشای اخبار منفی علت ایجاد اضطراب است. 

مغز در برابر خبرهای بد چه واکنشی نشان می دهد؟

مغز انسان به نشانه های تهدید حساس است. در شرایطی که فرد احساس می کند جهان غیرقابل پیش بینی شده، دریافت اطلاعات ممکن است برای او نوعی تلاش برای حفظ کنترل باشد. ذهن می خواهد بداند چه اتفاقی افتاده، خطر بعدی چیست و آیا باید برای رویداد تازه ای آماده شود.

مشکل زمانی شکل می گیرد که هیچ مقدار مشخصی از اطلاعات، احساس امنیت ایجاد نکند. فرد یک خبر را می خواند، سپس برای یافتن جزئیات بیشتر به خبر دیگری می رود. هر خبر تازه ممکن است نگرانی جدیدی بسازد و او را دوباره به سمت تلفن همراه بکشاند. در چنین شرایطی، جستجوی اطلاعات به رفتاری تکراری تبدیل می شود که همیشه به آرامش منتهی نمی شود.

در این میان، سوگیری منفی نگری نیز اهمیت دارد. انسان ها معمولا به اطلاعات تهدیدکننده توجه بیشتری نشان می دهند؛ بنابراین اخبار تلخ می توانند توجه را بیشتر از محتوای خنثی یا مثبت به خود جلب کنند. با این حال، شدت این واکنش در افراد مختلف یکسان نیست و به شرایط زندگی، تجربه های قبلی، وضعیت روانی و نوع محتوای دریافت شده بستگی دارد.

دوم اسکرولینگ چه ارتباطی با اضطراب و تروما دارد؟

پژوهشی درباره دوم اسکرولینگ، اضطراب وجودی و بدبینی نسبت به ماهیت انسان، نمونه هایی از دانشجویان ایرانی و آمریکایی را بررسی کرد. در این مطالعه، دوم اسکرولینگ با اضطراب وجودی در هر دو گروه ارتباط داشت. در نمونه ایرانی نیز ارتباطی میان دوم اسکرولینگ و بدبینی نسبت به انسان ها گزارش شد. این نتایج، رابطه میان مصرف مداوم اخبار منفی و نگرانی های عمیق درباره امنیت، آینده و معنای زندگی را مطرح می کنند؛ اما نباید از آنها نتیجه گرفت که همه افرادی که اخبار بد می خوانند، دچار اختلال روانی هستند. 

از نگاه آسیب های روانی، مواجهه مکرر با تصاویر و روایت های حوادث دردناک می تواند برای برخی افراد یادآور تجربه های دشوار گذشته باشد. فردی که پیش از این با حادثه، فقدان، خشونت یا ناامنی روبه رو شده است، ممکن است هنگام دیدن محتوای مشابه، واکنش هیجانی شدیدتری تجربه کند. با این حال، دیدن اخبار ناراحت کننده به خودی خود به معنای ایجاد اختلال استرس پس از سانحه نیست و تشخیص تروما یا اختلال مرتبط با آن به بررسی تخصصی نیاز دارد.

دوم اسکرولینگ برای چیست؟

از نگاه دکتر مریم سامانی، روانشناس بالینی و متخصص آسیب های روانی و تروما  در بررسی رفتارهایی مانند دوم اسکرولینگ باید به این پرسش توجه کرد که فرد دقیقا در جستجوی چیست: اطلاعات، احساس کنترل، اطمینان، آمادگی برای خطر یا کاهش اضطراب؟

گاهی فرد تصور می کند اگر اخبار بیشتری بخواند، برای اتفاق بعدی آماده تر خواهد بود؛ اما وقتی خبرها بدون زمان بندی و بدون فرصت پردازش هیجانی دنبال می شوند، ممکن است به جای افزایش احساس تسلط، خستگی روانی و نگرانی بیشتری ایجاد کنند. در افرادی که تجربه آسیب های روانی گذشته دارند، توجه به محرک های خبری، واکنش های بدنی و احساس ناامنی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

برای مدیریت این چرخه، می توان زمان مشخصی برای دریافت اخبار تعیین کرد، اعلان های غیرضروری را خاموش کرد و از دنبال کردن پیوسته تصاویر آزاردهنده فاصله گرفت. قرار دادن تلفن همراه بیرون از اتاق خواب، ایجاد فاصله میان زمان بیدار شدن و نخستین بررسی اخبار و جایگزین کردن بخشی از زمان اسکرولینگ با فعالیت های روزمره نیز می تواند کمک کننده باشد. بنیاد سلامت روان بریتانیا همین اقدامات، از جمله تعیین محدودیت زمانی و ایجاد زمان های بدون تلفن همراه را پیشنهاد کرده است. 

از کجا بفهمیم دوم اسکرولینگ به مسئله ای جدی تبدیل شده است؟

اگر فرد بارها بیشتر از زمانی که قصد داشته درگیر اخبار بماند، خوابش به دلیل بررسی مداوم خبرها مختل شود، پس از هر بار استفاده اضطراب شدیدی تجربه کند یا با وجود آگاهی از اثرات منفی نتواند این رفتار را مدیریت کند، بهتر است الگوی مصرف رسانه ای خود را جدی تر بررسی کند.

پرسش مهم این است: آیا من برای آگاه شدن اخبار را دنبال می کنم یا برای کاهش اضطرابی که با ندانستن اتفاقات آینده دارم؟ پاسخ به این پرسش می تواند نخستین قدم برای شناخت چرخه دوم اسکرولینگ باشد. اگر این رفتار با اختلال قابل توجه در خواب، عملکرد روزانه یا احساس امنیت همراه شده باشد، گفت و گو با روانشناس بالینی می تواند به شناسایی عوامل زمینه ای و راهکارهای متناسب کمک کند.

تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است