راز آدم هایی که جا نمی زنند/ دو ویژگی پنهان که مسیر موفقیت را تغییر می دهند!

به گزارش خط سلامت بسیاری از افراد تصور می کنند موفقیت نتیجه هوش بالا، استعداد ویژه یا شانس است. البته این عوامل اهمیت دارند، اما همه ماجرا نیستند.

ممکن است فردی استعداد زیادی داشته باشد، اما نتواند برنامه های خود را اجرا کند. فرد دیگری شاید در ابتدا توانایی خارق العاده ای نداشته باشد، اما با تمرین منظم، مدیریت هیجان ها و ادامه دادن مسیر، به نتایج قابل توجهی برسد.

در روانشناسی، دو مفهوم خودکنترلی و پشتکار برای توضیح بخشی از این تفاوت ها مورد توجه قرار گرفته اند.

خودکنترلی: توانایی نه گفتن به لذت های فوری

خودکنترلی یعنی توانایی مدیریت افکار، احساسات و رفتارها برای حرکت در مسیر اهدافی که در بلندمدت برای ما ارزشمند هستند.برای مثال، دانشجویی را تصور کنید که باید برای امتحان مطالعه کند، اما تلفن همراه و شبکه های اجتماعی توجه او را به خود جلب می کنند. او میان لذت فوری استفاده از تلفن و منفعت بلندمدت درس خواندن قرار گرفته است.

فرد دارای خودکنترلی بهتر می تواند این تعارض را مدیریت کند و رفتاری را انتخاب کند که با هدف اصلی او هماهنگ تر است.

خودکنترلی در زندگی روزمره به شکل های مختلف دیده می شود:

• مدیریت زمان و پرهیز از تعویق کارها

• کنترل واکنش های هیجانی هنگام عصبانیت

• مدیریت هزینه ها و تصمیم های مالی

• حفظ برنامه های مربوط به سلامت و ورزش

• مقاومت در برابر حواس پرتی هنگام انجام کارهای مهم

پژوهش مروری آنجلا داکورث و همکاران در سال ۲۰۱۹ که در مجله معتبر «مرور سالانه روانشناسی» منتشر شد، نشان داد خودکنترلی با عملکرد تحصیلی، نمرات درسی و دستاوردهای آموزشی ارتباط دارد. این پژوهش همچنین توضیح می دهد که خودکنترلی فقط سرکوب خواسته ها نیست؛ بلکه می تواند شامل تغییر موقعیت، مدیریت توجه و انتخاب آگاهانه رفتار باشد.

پشتکار: توانایی ادامه دادن پس از شکست

ویژگی دوم، پشتکار است؛ یعنی توانایی دنبال کردن یک هدف مهم در طول زمان، حتی زمانی که مسیر دشوار می شود.

روانشناسان برای توضیح این ویژگی از مفهوم «سرسختی هدفمند» (Grit) استفاده می کنند. این مفهوم در پژوهش های آنجلا داکورث به معنای تلاش پایدار و علاقه به اهداف بلندمدت مطرح شده است.

فردی که پشتکار دارد، شکست را پایان مسیر نمی داند. او ممکن است پس از نتیجه نامطلوب، روش خود را تغییر دهد، مهارت تازه ای یاد بگیرد یا برای رسیدن به هدف برنامه دیگری طراحی کند.

پشتکار را می توان در رفتارهای زیر مشاهده کرد:

• ادامه یادگیری پس از اشتباه

• تمرین منظم برای تقویت یک مهارت

• تحمل دشواری های مسیر شغلی یا تحصیلی

• بازنگری در روش ها به جای رها کردن فوری هدف

• حفظ انگیزه در دوره هایی که پیشرفت کند است

در پژوهش اولیه داکورث و همکاران در سال ۲۰۰۷، پشتکار با برخی شاخص های موفقیت تحصیلی و حرفه ای ارتباط داشت. با این حال، مطالعات بعدی نشان داده اند که قدرت این ارتباط در همه شرایط یکسان نیست.

تفاوت خودکنترلی و پشتکار چیست؟

این دو ویژگی به هم نزدیک هستند، اما یک معنا ندارند. خودکنترلی بیشتر به تصمیم های روزمره مربوط است؛ یعنی فرد بتواند در برابر وسوسه ها و انتخاب های فوری مقاومت کند.

پشتکار بیشتر به مسیر بلندمدت مربوط می شود؛ یعنی فرد بتواند در طول ماه ها یا سال ها برای رسیدن به یک هدف ارزشمند تلاش کند. برای مثال، کسی که هر روز به جای تماشای فیلم، یک ساعت زبان تمرین می کند، از خودکنترلی استفاده می کند. اگر همین فرد چند سال یادگیری زبان را ادامه دهد و پس از دشواری ها دست از تلاش نکشد، پشتکار خود را نیز نشان داده است.

داکورث و جیمز گراس در مقاله ای در سال ۲۰۱۴ توضیح داده اند که خودکنترلی و پشتکار دو عامل مرتبط اما متمایز در دستیابی به موفقیت هستند.

آیا افراد موفق همیشه انگیزه دارند؟

یکی از باورهای اشتباه درباره موفقیت این است که افراد موفق همیشه باانگیزه هستند.در واقع، انگیزه در طول زمان تغییر می کند. گاهی فرد با اشتیاق زیاد شروع می کند، اما پس از مدتی با خستگی، ناامیدی یا کاهش علاقه روبه رو می شود.

در چنین شرایطی، داشتن برنامه و عادت های منظم اهمیت پیدا می کند.برای مثال، فردی که فقط هنگام داشتن انگیزه ورزش می کند، ممکن است با کاهش اشتیاق برنامه خود را رها کند. اما کسی که زمان مشخصی برای ورزش در نظر گرفته و محیط زندگی خود را برای اجرای آن آماده کرده است، کمتر به انگیزه لحظه ای وابسته می شود.

بنابراین، موفقیت فقط به احساس اشتیاق وابسته نیست؛ توانایی تبدیل هدف به رفتارهای تکرارشونده نیز اهمیت دارد.

چگونه خودکنترلی و پشتکار را تقویت کنیم؟

این دو ویژگی را می توان با تمرین و تغییر شیوه زندگی تقویت کرد.هدف های مشخص تعیین کنید: به جای هدف کلی مانند «می خواهم موفق شوم»، هدفی روشن و قابل اندازه گیری انتخاب کنید.

کارهای بزرگ را کوچک کنید: انجام یک کار دشوار را به مراحل کوتاه و قابل اجرا تقسیم کنید.موانع را از قبل پیش بینی کنید: اگر می دانید تلفن همراه تمرکزتان را مختل می کند، هنگام کار آن را دور از دسترس قرار دهید.برای شکست برنامه داشته باشید: از قبل مشخص کنید اگر برنامه روزانه اجرا نشد، چگونه به مسیر بازمی گردید.

پیشرفت را ثبت کنید: یادداشت کردن اقدامات کوچک کمک می کند تغییرات خود را بهتر ببینید.روش خود را اصلاح کنید: پشتکار به معنای تکرار یک روش ناموفق نیست. گاهی باید مسیر رسیدن به هدف را تغییر داد.

آیا پشتکار و خودکنترلی به تنهایی موفقیت را تضمین می کنند؟

خیر. این نکته برای درک علمی موضوع بسیار مهم است.فرصت های اقتصادی، شرایط خانوادگی، کیفیت آموزش، سلامت جسمی و روانی، حمایت اجتماعی، استعداد و دسترسی به منابع نیز بر موفقیت اثر می گذارند.همچنین پشتکار همیشه ویژگی مثبتی نیست. اگر فرد به هدفی غیرواقع بینانه یا آسیب زا چسبیده باشد، ادامه دادن بدون ارزیابی شرایط می تواند به فرسودگی منجر شود.

گاهی موفقیت واقعی در این است که فرد متوجه شود هدف قبلی دیگر مناسب نیست و با آگاهی مسیر تازه ای انتخاب کند.

فراتحلیل سال ۲۰۲۲ که ۱۳۷ مطالعه و بیش از ۲۸۵ هزار نفر را بررسی کرد، نشان داد ارتباط پشتکار و سرسختی هدفمند با پیشرفت تحصیلی مثبت، اما عموما ضعیف تا متوسط است. همچنین پشتکار در تلاش، ارتباط قوی تری با پیشرفت داشت تا صرفا ثابت نگه داشتن علاقه.

این یافته نشان می دهد تلاش پایدار اهمیت دارد، اما نمی توان آن را تنها عامل موفقیت دانست.

موفقیت حاصل انتخاب های کوچک و تلاش های مداوم است

خودکنترلی به ما کمک می کند در لحظه تصمیم های هماهنگ با اهداف بلندمدت بگیریم و پشتکار باعث می شود پس از مواجهه با دشواری ها، مسیر رسیدن به هدف را ادامه دهیم.

این دو ویژگی می توانند احتمال دستیابی به اهداف را افزایش دهند، اما موفقیت به عوامل فردی و اجتماعی متعددی وابسته است.

گاهی تفاوت میان کسی که فقط آرزوی موفقیت دارد و کسی که به هدفش نزدیک می شود، در همین دو توانایی است: مدیریت خواسته های لحظه ای و ادامه دادن تلاش های هدفمند.

پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.

تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است