آلودگی هوا یکی از مهم ترین چالش های بهداشت عمومی در جهان است. جدیدترین تحقیقات نشان می دهد که قرار گرفتن در معرض آلاینده های هوا ، به ویژه در دوران بارداری و اوایل کودکی، می تواند اثرات ماندگار و قابل توجهی بر ماده سفید مغز داشته باشد و برخی از این تغییرات تا دوران نوجوانی ادامه پیدا کنند. این یافته ها اهمیت توجه به آلودگی هوا به عنوان یک مسئله سلامت عمومی، به ویژه برای زنان باردار و کودکان، را دوچندان می کند.
به گزارش خط سلامت آلودگی هوا فقط به ریه ها آسیب نمی زند؛ تحقیقات جدید نشان می دهد که ذرات ریز (PM2.5) و اکسیدهای نیتروژن (NOx) می توانند رشد ماده سفید مغز کودکان را تحت تأثیر قرار دهند. این تأثیرات، حتی در سطوحی کمتر از حد مجاز اتحادیه اروپا، تا دوران نوجوانی نیز قابل مشاهده هستند و بر سلامت عصبی و عملکرد شناختی کودکان اثر می گذارند.
مطالعه ISGlobal و روش تحقیق
محققان موسسه بهداشت جهانی بارسلونا (ISGlobal)، با حمایت بنیاد "لا کایشا"، مطالعه ای گسترده بر روی بیش از ۴۰۰۰ کودک انجام دادند. این کودکان از زمان تولد به عنوان بخشی از مطالعه Generation R در روتردام، هلند، دنبال شدند. در این تحقیق:
میزان قرار گرفتن در معرض ۱۴ آلاینده مختلف هوا در دوران بارداری و کودکی بر اساس محل زندگی خانواده ها تخمین زده شد.
برای ۱۳۱۴ کودک، داده های دو اسکن مغزی در حدود ۱۰ و ۱۴ سالگی جمع آوری شد تا تغییرات ساختار میکروسکوپی ماده سفید مغز بررسی شود.
شاخص های بی نظم سازی کسری (fractional anisotropy) و پخش پذیری میانگین (mean diffusivity)، که سلامت و یکپارچگی ماده سفید مغز را نشان می دهند، مورد ارزیابی قرار گرفتند.
این روش طولانی مدت و دقیق، امکان بررسی تاثیرات بلندمدت آلودگی هوا بر ماده سفید مغز را فراهم کرد و داده های ارزشمندی در اختیار محققان قرار داد.
یافته های کلیدی
اثر آلاینده های PM2.5 و NOx بر ماده سفید مغز
افزایش قرار گرفتن در معرض این آلاینده ها با کاهش بی نظم سازی کسری مرتبط بود.
کاهش این شاخص نشان دهنده اختلال در رشد و سازماندهی ماده سفید مغز است.
حتی در نوجوانان، اثرات این آلودگی ها قابل مشاهده بود، که نشان دهنده تأثیرات بلندمدت است.
تأثیرات زمان بندی قرار گرفتن در معرض آلاینده ها
قرار گرفتن در معرض PM2.5 در دوران بارداری با تغییرات ماندگار در ماده سفید مغز مرتبط بود.
در دوران کودکی، قرار گرفتن در معرض PM2.5، PM10، PM2.5-10 و NOx با سطوح پایین تر بی نظم سازی کسری همراه بود.
هر افزایش در سطح آلاینده ها معادل با تا پنج ماه تأخیر در رشد ماده سفید مغز گزارش شد.
اثر بر شاخص پخش پذیری میانگین
افزایش آلاینده ها در دوران بارداری با افزایش اولیه این شاخص مرتبط بود که نشان دهنده یکپارچگی کمتر ماده سفید است.
با بلوغ مغز، برخی از این اثرات کاهش یافت، که نشان می دهد برخی آسیب ها قابل بازگشت یا تعدیل شده هستند.
میلین و سلامت عصبی
کاهش بی نظم سازی کسری احتمالاً ناشی از تغییرات در میلین (غلاف محافظ اعصاب) است، نه تغییر در خود فیبرهای عصبی.
مکانیسم ها ممکن است شامل ورود مستقیم ذرات ریز به مغز یا التهاب ناشی از پاسخ ایمنی بدن به ذرات در ریه ها باشد.
این فرآیندها می توانند منجر به التهاب عصبی، استرس اکسیداتیو و مرگ نورونی شوند.
پیامدهای بهداشت عمومی و سیاستی
حتی تغییرات کوچک در ماده سفید مغز می تواند در سطح جمعیت اثرات گسترده ای داشته باشد.
نتایج نشان می دهد که کودکان در معرض PM2.5 و PM10 بالاتر از حد توصیه WHO، حتی اگر کمتر از حد توصیه اتحادیه اروپا باشند، آسیب پذیر هستند.
این یافته ها نیاز به دستورالعمل های سخت گیرانه تر آلودگی هوا در اروپا را تأیید می کنند، که انتظار می رود توسط پارلمان اروپا تصویب شود.
تأثیرات محیطی دیگر مانند گرما و سرما، محله های کم درآمد و شرایط اجتماعی اقتصادی می توانند اثرات ترکیبی با آلودگی هوا بر ماده سفید مغز داشته باشند.
اهمیت این یافته ها
آلودگی هوا رشد عصبی و شناختی کودکان را تحت تأثیر قرار می دهد.
اثرات ماندگار بر ماده سفید مغز می تواند بر توانایی یادگیری، حافظه و تمرکز کودکان تأثیر منفی بگذارد.
آموزش خانواده ها و کاهش قرار گرفتن کودکان در معرض آلاینده ها، همراه با تدوین سیاست های محیط زیستی سخت گیرانه، حیاتی است.
حتی تغییرات کوچک در شاخص های ماده سفید می تواند اثرات بزرگ جمعیتی و بلندمدت داشته باشد.
برای ورود به صفحه اینستاگرام کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است