هوس غذایی یک میل ساده نیست، بلکه پدیده ای پیچیده با ریشه های روانی، هورمونی و عصبی است که اغلب به غذاهای پرکالری مانند شیرینی ها و خوراکی های شور معطوف می شود. طبق متن، هوس با گرسنگی تفاوت دارد و معمولا در بعدازظهر یا عصر رخ می دهد و با فعال سازی سیستم پاداش مغز، نوسانات خلقی ، افزایش بزاق و افکار مکرر درباره غذا همراه است.
به گزارش خط سلامت عوامل متعددی در ایجاد هوس نقش دارند، از جمله کم خوابی، رژیم های غذایی محدودکننده، احساس محرومیت، استرس و رفتارهای شرطی شده مانند خوردن هنگام تماشای تلویزیون. مطالعات نشان می دهند که حذف ناگهانی مواد غذایی مانند کربوهیدرات ها می تواند هوس را تشدید کند، در حالی که کمبود کالری کنترل شده و بلندمدت ممکن است در درازمدت هوس را کاهش دهد.
در زنان، هوس غذایی در دوران بارداری و قبل از قاعدگی شایع تر است. در بارداری، تغییرات سیستم پاداش مغز و افزایش فعالیت گیرنده های دوپامین می تواند هوس را تشدید کند و حتی با خطر دیابت بارداری و پیامدهای متابولیک برای مادر و جنین همراه باشد. پیش از پریود نیز نوسانات استروژن و پروژسترون و افزایش حساسیت به غذاهای پرکالری نقش کلیدی دارند.
راهکارهای کنترل هوس شامل تغییر رفتارهای آموخته شده، اجتناب هدفمند کوتاه مدت، خوردن آگاهانه، خواب کافی، کاهش استرس و پیروی از یک رژیم غذایی متنوع، متعادل و سرشار از فیبر است که از نوسانات شدید قند و انسولین و در نتیجه هوس جلوگیری می کند.
هوس غذایی فقط یک میل ساده نیست؛ این کشش شدید می تواند ریشه های عمیق روانی، هورمونی و عصبی داشته باشد و حتی با چاقی، اختلالات خوردن و تغییرات هورمونی زنان مرتبط باشد.
هوس غذایی چیست و چرا ایجاد می شود؟
هوس غذایی یک میل شدید و مداوم به غذاهای خاص و معمولا پرکالری است که با گرسنگی تفاوت دارد و اغلب با فعال شدن سیستم پاداش مغز، استرس، کم خوابی، رژیم های محدودکننده و احساس محرومیت مرتبط است. این پدیده در زنان قبل از پریود و در دوران بارداری شایع تر بوده و تحت تاثیر نوسانات هورمونی مانند کاهش استروژن و افزایش پروژسترون تشدید می شود. کنترل هوس با اصلاح سبک زندگی، خواب کافی، کاهش استرس، خوردن آگاهانه و رژیم غذایی متنوع و متعادل امکان پذیر است.
هوس یک میل شدید و مداوم برای یک غذای خاص و معمولا پر کالری است. بسیاری از مردم هوس چیزهای شیرین مانند شکلات یا غذاهای شور می کنند. طبق تعریف، مردم به سختی می توانند غذایی را که میل می کنند کنار بگذارند.
گرسنگی پیش نیاز هوس نیست. گرسنگی یک نیاز اساسی را توصیف می کند که می تواند با هر نوع غذایی ارضا شود. وقتی صحبت از اشتها یا هوس به میان می آید، هوس را فقط می توان با غذاهای خاصی ارضا کرد.
هوس ها همچنین اغلب با رفتارهای غذایی مشکل ساز و ناسالم مانند خوردن احساسی، اختلال پرخوری و شرایطی مانند چاقی همراه است.
هوس ها معمولا در بعد از ظهر یا عصر رخ می دهد. هوس می تواند با فرآیندهای مختلف فیزیکی و روانی مرتبط باشد:
افزایش ترشح بزاق
تغییر در ضربان قلب
فعال سازی نواحی مغز مرتبط با پاداش
افکار در مورد غذا
اصرار به خوردن
نوسانات خلقی
هوس ها چگونه به وجود می آیند؟
هوس می تواند محرک های مختلفی داشته باشد.
محرک های فیزیولوژیکی شامل کم خوابی است. کسانی که کم می خوابند، روز بعد اشتهای بیشتری دارند و بیشتر در معرض هوس هستند. همچنین این تصور غلط وجود دارد که میل به غذا به دلیل کمبود کالری یا مواد مغذی ایجاد می شود. بدن آنچه را که نیاز دارد تقاضا می کند. اما چرا دقیقا شکلات، چیپس یا کلوچه می خواهد؟
مطالعات نشان داده است هوس ها با رژیم های غذایی بسیار یکنواخت بیشتر اتفاق می افتد. نمونه ای از این رژیم های شیک است که در آن وعده های غذایی مایع حاوی انرژی و مواد مغذی کافی هستند. هوس ها احتمالا با خوردن همیشه یک چیز ایجاد می شود و مصرف غذا چندان رضایت بخش نیست. زیرا شیک های رژیمی معمولا جذاب نیستند یا طعم رضایت بخشی دارند. علاوه بر این، مراسم غذا خوردن تا حد زیادی از بین رفته است. جویدن، کارد و چنگال، استراحت های کوتاه، شکل ها و رنگ ها، همه اینها از بین رفته اند. با وجود اینکه بدن با انرژی و مواد مغذی کافی تامین می شود، هوس ها به این شکل رخ می دهد.
حساسیت به هوس را می توان با رفتارهای اجتنابی کوتاه مدت و مهمتر از همه، مانند رژیم های غذایی افزایش داد. به خصوص اگر از یک روز به روز دیگر کل موادی مانند کربوهیدرات ها قطع شود، میل به شیرینی می تواند زیاد شود. با این حال، مطالعات متعدد نشان داده اند که کمبود کالری طولانی مدت برای کاهش وزن هدفمند می تواند حتی در درازمدت هوس را کاهش دهد. اگر رژیم غذایی سعی در سرکوب گرسنگی داشته باشد، وضعیت متفاوت است. این می تواند هوس ها را تقویت کند.
بنابراین، نقطه محرک "رژیم غذایی" برای میل به غذا باید در چشم انداز دیده شود. مولفه روانشناختی نیز نقش عمده ای دارد. احساس محرومیت حتی اگر به اندازه کافی بخورید می تواند به هوس غذا منجر شود. اجتناب خاص می تواند باعث افزایش بیشتر افکار در مورد غذا و میل به غذای مورد نظر شود. هرکسی که احساس می کند خود را از انجام کاری منع می کند، بیشتر در معرض هوس غذایی قرار می گیرد. استرس همچنین می تواند هوس ها را افزایش دهد.
هوس ها همچنین می تواند یک رفتار مشروط، یعنی آموخته شده باشد. به عنوان مثال، زمانی که موقعیت ها یا مکان های خاصی با غذا مرتبط است. به عنوان مثال، اگر همیشه هنگام تماشای تلویزیون غذا می خورید، خود را شرطی می کنید که تماشای تلویزیون را با غذا مرتبط کنید. به محض تماشای تلویزیون، هوس ها می توانند بارها و بارها رخ دهند. هوس نیز می تواند از یک اثر عادت ایجاد شود. به عنوان مثال، اگر شکر به طور منظم مصرف شود، اعتیاد ایجاد می شود که با هوس نیز همراه است.
هوس در دوران بارداری
مطالعه ای هوس ها را در موش های باردار بررسی کرد تا بفهمد چرا هوس ها در بارداری بسیار رایج است.
در طول دوره بارداری، تغییراتی در اتصال مغز در موش ها مشاهده شد که بر سیستم پاداش در مغز تاثیر می گذارد. انتقال سیگنال به گیرنده های دوپامین D2 افزایش می یابد که رفتار اشتها و درک محرک های پاداش را تشدید می کند. این رفتار می تواند تاثیر منفی بر رشد فرزندان داشته باشد. اگر هوس مادر ادامه یابد، خطر ابتلا به عدم تحمل گلوکز، افزایش وزن بدن و استعداد ابتلا به اختلالات خوردن یا اختلالات اضطرابی در بزرگسالی موش وجود دارد.
مردم همچنین باید مراقب هوس های دوران بارداری باشند، زیرا خطر ابتلا به دیابت بارداری وجود دارد. دیابت بارداری که از نظر پزشکی به عنوان دیابت بارداری شناخته می شود، علائمی مشابه دیابت نوع 2 دارد. علت تا حدودی ژنتیکی است، اما سن مادر، چاقی و افزایش مصرف غذاهای شیرین یا به ویژه چرب نیز می تواند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشد.
دیابت بارداری علاوه بر ناراحتی برای مادر، خطر زایمان زودرس را نیز افزایش می دهد و می تواند منجر به سایر عوارض زایمان شود (مانند دیستوشی شانه، سزارین ضروری). فرزندان زنان مبتلا به دیابت حاملگی اغلب دارای وزن هنگام تولد و سطوح پاتولوژیک گلوکز هستند. میزان ناهنجاری ها در نوزادان نیز با دیابت بارداری افزایش می یابد. بنابراین، برای پیشگیری از دیابت بارداری، رعایت یک رژیم غذایی متعادل و ورزش متوسط در دوران بارداری بسیار مهم است.
هوس های قبل از پریود
دانشگاه دولتی در ایالت ماتو گروسو دو سول برزیل در مطالعه ای دریافت میل به غذاهای سرشار از قند، نمک و چربی در مرحله قبل از قاعدگی حدود 5 درصد بیشتر از بقیه دوره های قاعدگی است.
یکی از تئوری ها در مورد اینکه چرا هوس ها قبل از قاعدگی بارزتر است این است که به نوسانات هورمونی مربوط می شود. در روزهای قبل از قاعدگی، سطح استروژن کاهش می یابد در حالی که سطح پروژسترون افزایش می یابد. گفته می شود که پروژسترون اثر افزایش اشتها دارد. علاوه بر این، زنان در این مرحله از چرخه، واکنش شدیدتری به محرک های غذایی ناشی از غذاهای پرکالری نشان می دهند.
هوس به عنوان یک علامت شایع، به ویژه در ارتباط با سندرم پیش از قاعدگی (PMS) توصیف می شود. در یک مطالعه، زنان مبتلا به PMDD (اختلال نارسایی پیش از قاعدگی) حساسیت بیشتری به پاداش، پاسخ عاطفی، نگرش های ضمنی مثبت و میل بیشتری به غذاهای شیرین داشتند.
چه چیزی در برابر هوس کمک می کند؟
برای متوقف کردن هوس، برخی از درمان های خانگی می تواند مفید باشد. در اینجا می توانید به خصوص با تغییرات رفتاری و سبک زندگی سالم امتیاز کسب کنید.
اگر هوس یک رفتار آموخته شده باشد، شرطی شدن را می توان حل کرد. در یک دوره طولانی تر چند هفته ای، از غذاهایی که هدف هوس شماست اجتناب می کنید. اجتناب از آن برای چندین هفته برای جدا کردن غذای مورد نظر از هوس در نظر گرفته شده است. بیایید هوس شکلات هنگام تماشای تلویزیون را مثال بزنیم. بطور کلی از غذا خوردن جلوی تلویزیون خودداری کنید. در طول زمان پرهیز، می تواند به تغییر بیشتر فعالیت های عصرانه شما کمک کند: مطالعه، ملاقات با دوستان یا صحبت کردن با تلفن و انجام ورزش. همچنین می توان آن را با جایگزینی فعالیت غذا خوردن در جلوی تلویزیون با دیگری بازسازی کرد. هر چه بیشتر بدون آن بمانید، کمتر گرفتار هوس خواهید شد. چند هفته بدون شکلات و خطر ولع خوردن جلوی تلویزیون کاهش می یابد.
خوردن شهودی یا خوردن آگاهانه می تواند به توقف هوس کمک کند. باید از حواس پرتی هنگام غذا خوردن پرهیز کرد و آگاهانه خورد تا این گونه ارتباطات ناخودآگاه در وهله اول ایجاد نشود. این همچنین شامل عدم پاداش به خود با غذا یا استفاده از غذا به عنوان یک استراتژی مقابله با استرس و احساسات منفی است. به طور کلی، اگر به اندازه کافی بخوابید و تا حد امکان از استرس دوری کنید، می توانید هوس ها را کاهش دهید. یک رژیم غذایی متعادل و متنوع کمک می کند تا اطمینان حاصل شود که بدن با مواد مغذی مورد نیاز تامین می شود و از یکنواختی که باعث افزایش حساسیت به محرک های غذایی می شود جلوگیری می کند. تغییر کلی در رژیم غذایی به غذاهای غنی از فیبر و غذاهای سیرکننده پایدار از افزایش گلوکز و انسولین و در نتیجه هوس جلوگیری می کند.
برای ورود به صفحه اینستاگرام کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است