به گزارش خط سلامت، پژوهش جدیدی از کینگز کالج لندن نشان می دهد پاسخ این پرسش را نمی توان فقط در محیط یا فقط در ژن ها جستجو کرد؛ نوع تجربه آسیب زا و زمینه ژنتیکی فرد می توانند با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
یک حادثه، اما دو واکنش کاملا متفاوت
دو کودک ممکن است تجربه های بسیار دشواری داشته باشند، اما سال ها بعد یکی با علائم شدید اضطراب یا تروما مواجه شود و دیگری چنین علائمی نداشته باشد.
این تفاوت به معنای ضعیف بودن یکی و قوی بودن دیگری نیست. پژوهش های روانشناسی نشان می دهند عوامل مختلفی از جمله نوع و شدت تجربه، زمان وقوع آن، حمایت اجتماعی، شرایط زندگی و ویژگی های زیستی فرد می توانند در پیامدهای روانی نقش داشته باشند.
پژوهش جدید کینگز کالج لندن نیز بر همین پیچیدگی تاکید دارد. محققان گزارش کرده اند که برخی عوامل ژنتیکی ممکن است فرد را نسبت به انواع خاصی از تروما آسیب پذیرتر کنند.
ژن ها سرنوشت روانی را تعیین نمی کنند
یکی از نکات مهم این یافته، جلوگیری از یک برداشت اشتباه است. وجود زمینه ژنتیکی به معنای آن نیست که فرد حتما دچار اختلال استرس پس از سانحه خواهد شد.
کینگز کالج لندن تاکید می کند که خطر PTSD تحت تاثیر ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی قرار دارد و همه افرادی که تروما را تجربه می کنند به این اختلال مبتلا نمی شوند.
پژوهش های دیگر نیز همین تصویر پیچیده را تقویت می کنند. مطالعه ای که در Biological Psychiatry منتشر شده، رابطه میان عوامل ژنتیکی و انواع مختلف تروما در دو مجموعه بزرگ داده شامل بیش از ۸ هزار نفر در مطالعه ALSPAC و بیش از هزار نفر در EU-GEI را بررسی کرده است.
همچنین پژوهشی منتشرشده در Molecular Psychiatry در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ارتباط میان بدرفتاری دوران کودکی، ساختار ژنتیکی و اختلالات روانپزشکی را بررسی کرده است. نویسندگان تاکید کرده اند که سازوکارهای ژنتیکی مشترک و مسیرهای احتمالی میان بدرفتاری دوران کودکی و اختلالات روانپزشکی هنوز به طور کامل شناخته نشده اند.
تروما فقط چیزی نیست که اتفاق افتاده است
در نگاه جدید به تروما، فقط خود حادثه اهمیت ندارد؛ بلکه چگونگی تعامل تجربه با ویژگی های فرد و محیط نیز مهم است. کودکی که در معرض سوءاستفاده، غفلت، قلدری یا تعارض شدید خانوادگی قرار گرفته، ممکن است علاوه بر خود حادثه، با پیامدهای دیگری مانند احساس ناامنی، بی اعتمادی یا دشواری در تنظیم هیجان مواجه شود.
کینگز کالج لندن نیز تروماهای دوران کودکی را یک عامل شناخته شده خطر برای مشکلات مختلف سلامت روان از جمله اضطراب، افسردگی و روان پریشی معرفی کرده است.
خطرناک ترین برداشت درباره تروما
از نگاه دکتر مریم سامانی، روانشناس بالینی و متخصص حوزه آسیب های روانی و تروما، یکی از خطرناک ترین برداشت ها درباره تروما این است که بخواهیم واکنش افراد را فقط با یک عامل توضیح دهیم.
تجربه آسیب زا مهم است، اما داستان فرد در همان نقطه تمام نمی شود. رابطه های بعدی، احساس امنیت، حمایت اجتماعی، توانایی تنظیم هیجان و شرایط زندگی می توانند در مسیر بعدی فرد نقش داشته باشند.
بنابراین وقتی درباره تروما صحبت می کنیم، نباید ژنتیک را به معنای سرنوشت و نباید محیط را به معنای تنها علت در نظر بگیریم. آنچه اهمیت دارد، تعامل میان آسیب روانی، ویژگی های فرد و محیطی است که فرد پس از آن تجربه در آن زندگی می کند.
پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است
