به گزارش خط سلامت سال ها بحث درباره شبکه های اجتماعی بیشتر حول یک سوال می چرخید: نوجوان چند ساعت در روز آنلاین است؟
اما پژوهش های جدید نشان می دهند داستان پیچیده تر از شمارش ساعت هاست. نوع استفاده، محتوایی که نوجوان می بیند، اینکه استفاده اجتماعی است یا منفعل، و تاثیری که استفاده بر خواب و روابط واقعی می گذارد نیز اهمیت دارد.
در یک مطالعه طولی منتشرشده در BMC Medicine، پژوهشگران داده های ۲۳۵۰ نوجوان مدارس لندن را بررسی کردند و ارتباط میان استفاده از شبکه های اجتماعی و علائم افسردگی و اضطراب را در طول زمان مورد مطالعه قرار دادند. خواب نیز به عنوان یکی از مسیرهای احتمالی این ارتباط بررسی شد.
مطالعه دیگری در بریتانیا که در BMC Public Health منتشر شده، داده های نوجوانان منطقه برادفورد را بررسی کرد. میانگین استفاده گزارش شده از اپلیکیشن های شبکه اجتماعی حدود ۳.۳۶ ساعت در روز بود و زمان بیشتر استفاده با علائم بیشتر اضطراب و افسردگی همراه بود. با این حال، نویسندگان صراحتا تاکید کرده اند که این مطالعه مشاهده ای است و نمی توان از آن به تنهایی نتیجه گرفت که شبکه های اجتماعی علت مستقیم این علائم هستند.
نوجوان فقط در حال تماشای صفحه نیست
شبکه اجتماعی برای نوجوان می تواند همزمان محل ارتباط، مقایسه، دریافت تایید، سرگرمی و شکل گیری هویت باشد. به همین دلیل، حذف ساده یک اپلیکیشن همیشه پاسخ کامل نیست. نوجوان ممکن است احساس کند با حذف شبکه اجتماعی، از دوستانش عقب می ماند یا اتفاق مهمی را از دست می دهد.
از طرف دیگر، مقایسه مداوم خود با تصاویر و زندگی های انتخاب شده دیگران می تواند ادراک نوجوان از ظاهر، موفقیت، محبوبیت و جایگاه اجتماعی را تحت تاثیر قرار دهد.
جانز هاپکینز نیز در بررسی خود تاکید می کند که رابطه شبکه های اجتماعی و سلامت روان یک رابطه ساده و یکسان برای همه کودکان و نوجوانان نیست و عواملی مانند نوع استفاده، محتوای دیده شده و ویژگی های فردی اهمیت دارند.

خواب؛ حلقه ای که نباید فراموش شود
یکی از مسیرهایی که در پژوهش های نوجوانان مورد توجه قرار گرفته، خواب است. استفاده طولانی از شبکه های اجتماعی می تواند زمان خواب را عقب بیندازد و در برخی نوجوانان، درگیری ذهنی با پیام ها و محتوای آنلاین باعث شود خاموش کردن تلفن همراه دشوارتر شود.
وقتی خواب مختل می شود، تنظیم هیجان، تمرکز و تحمل فشار روانی نیز می تواند دشوارتر شود. بنابراین در ارزیابی وضعیت روانی نوجوانی که دائما آنلاین است، فقط نباید پرسید روزی چند ساعت با گوشی کار می کند؛ باید پرسید شب ها چه زمانی می خوابد، قبل از خواب چه محتوایی می بیند و آیا صبح با خستگی از خواب بیدار می شود یا نه.
نگاه روانشناختی
از نگاه دکتر مریم سامانی، روانشناس بالینی، درباره نوجوان و شبکه های اجتماعی نباید فقط با زبان ممنوعیت صحبت کرد. مهم تر از اینکه نوجوان چند ساعت آنلاین است، این است که شبکه اجتماعی چه نیازی را برای او تامین می کند.
ممکن است نوجوان برای ارتباط با دوستانش به فضای مجازی برود، ممکن است برای فرار از تنهایی، مقایسه شدن، اضطراب یا فشارهای خانوادگی به آن پناه ببرد و ممکن است به دنبال تایید و احساس تعلق باشد.
اگر شبکه اجتماعی تبدیل به راه اصلی نوجوان برای تنظیم هیجان شود، مسئله نیازمند توجه بیشتری است. در نوجوانی که سابقه طرد، تجربه های آسیب زا، ناامنی خانوادگی یا مشکلات ارتباطی دارد، فضای مجازی ممکن است همزمان نقش پناهگاه و منبع فشار را پیدا کند. بنابراین در ارزیابی بالینی باید به زمینه روانشناختی استفاده نیز توجه کرد، نه فقط به صفحه نمایش.
برای ورود به صفحه اینستاگرام کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است