کشتی آزاد امیدهای جهان/ فشار روانی رقابت در ورزشکاران جوان چه می‌ کند؟

خط سلامت: رقابت‌ های کشتی آزاد زیر ۲۳ سال جهان در لاس وگاس، علاوه بر مدال‌ ها، صحنه تصمیم‌ های سریع و لحظه‌ های پرفشار بود. در بخش نخست مبارزه‌ های رده آزاد، ایران دو طلا و سه برنز گرفت؛ اما تحلیل روانشناختی این نتیجه‌ ها فقط با شمردن مدال‌ ها کامل نمی‌ شود. کشتی‌ گیر جوان باید بارها در زمانی کوتاه تمرکز خود را بازیابی کند، شکست را پشت سر بگذارد و در لحظه مناسب تصمیم بگیرد.

کشتی آزاد امیدهای جهان/ فشار روانی رقابت در ورزشکاران جوان چه می‌ کند؟

به گزارش خط سلامت، مسابقات جهانی زیر ۲۳ سال از ۱۲ تا ۱۸ اکتبر در لاس وگاس برگزار می‌شود. رقابت‌ های کشتی آزاد در دو بخش زمانی برنامه‌ ریزی شده است. در بخش نخست، که مدال‌  های پنج وزن ۶۱، ۷۴، ۸۶، ۹۲ و ۱۲۵ کیلوگرم آن مشخص شده، ایران با دو طلا و سه برنز روز موفقی داشت. ابوالفضل یاسر رحمانی در وزن ۹۲ کیلوگرم و ابوالفضل محمدنژاد در وزن ۱۲۵ کیلوگرم قهرمان شدند. بنیامین داوینو از آمریکا در ۶۱ کیلوگرم طلا گرفت و مگومد بایتوکایف روس در ۷۴ کیلوگرم برنده شد.

یک مسابقه، چند تصمیم پرفشار

در کشتی، فشار فقط به لحظه فینال محدود نیست. ورزشکار باید در چند مسابقه پیاپی آماده بماند؛ حتی وقتی میان دو مبارزه زمان انتظار وجود دارد، نتیجه رقیبان دیگر را دنبال می‌ کند یا با توقف، آسیب جزئی و تغییر ریتم روبرو می‌ شود. هر بار که کشتی‌ گیر روی تشک می‌ رود، باید توجهش را از امتیاز قبلی، اشتباه پیشین و نتیجه احتمالی کنار بکشد و روی موقعیت فعلی متمرکز کند.

فینال ۹۲ کیلوگرم نمونه روشنی از همین تصمیم‌ گیری لحظه‌ ای بود. رحمانی در برابر ارسلان باگایف روس، ابتدا با اختلاف کمی پیش می‌ رفت. در ادامه، باگایف به دلیل کم‌ کاری امتیاز از دست داد و رحمانی از موقعیت ایجادشده برای اجرای فن و گرفتن امتیاز استفاده کرد. او مسابقه را ۵ بر ۳ برد. این نتیجه به ما اجازه نمی‌ دهد درباره احساس یا وضعیت روانی هیچکدام از کشتی‌ گیران حکم بدهیم؛ اما نشان می‌  دهد در رقابتی نزدیک، تشخیص فرصت و واکنش به آن چقدر اهمیت دارد.

در فینال ۶۱ کیلوگرم هم بنیامین داوینو با مسابقه‌ ای حساب شده، حریف قرقیزستانی خود را ۴ بر ۱ شکست داد. در وزن ۱۲۵ کیلوگرم، محمدنژاد با نتیجه ۱۰ بر صفر برابر الکساندره آبرامیشویلی گرجستان پیروز شد. کنار هم گذاشتن این مسابقه‌ ها نشان می‌ دهد فشار در همه مبارزه‌ ها یک شکل ندارد: گاهی مسئله حفظ برتری در یک مسابقه نزدیک است و گاهی استفاده از موقعیت‌ ها برای باز کردن فاصله امتیاز.

فشار روانی چه تغییری در عملکرد می‌ تواند ایجاد کند؟

فشار مسابقه به خودی خود به معنای افت عملکرد نیست. مرور پژوهش‌ های مربوط به عملکرد ورزشکاران زیر فشار نشان می‌ دهد ورزشکاران ممکن است موقعیت پرفشار را تهدیدآمیز ببینند یا آن را چالشی قابل مدیریت ارزیابی کنند. اعتماد به توانایی خود، توجه به وظیفه پیش رو و داشتن برنامه‌ ای آشنا برای آماده شدن، در روایت ورزشکاران و مربیان با عملکرد بهتر زیر فشار همراه بوده است. تمرین شبیه‌ سازی مسابقه، تصویرسازی ذهنی، گفت‌ وگوی درونی هدفمند و تعیین هدف‌ های فرایندی نیز از راهکارهایی هستند که در این پژوهش‌ ها گزارش شده‌ اند؛ با این حال، این مرور به معنای تضمین اثر یک روش برای همه ورزشکاران نیست.

از سوی دیگر، نگرانی درباره نتیجه می‌ تواند توجه را از نشانه‌ های حریف و فرصت‌ های تاکتیکی منحرف کند. کشتی‌ گیری که بجای اجرای برنامه، مدام به این فکر کند که اگر ببازم چه می‌شود؟، ممکن است بخشی از منابع ذهنی خود را صرف پیامدهای احتمالی کند. این توضیح به معنای آن نیست که هر اشتباه فنی ناشی از اضطراب است؛ خستگی، تاکتیک حریف، آمادگی بدنی و کیفیت اجرای فن نیز در نتیجه نقش دارند. تحلیل مسئولانه باید این عامل‌ ها را کنار هم ببیند.

چرا در رده امیدها، حمایت اطرافیان مهم است؟

عنوان امیدهای جهان به معنای نوجوان بودن همه شرکت‌ کنندگان نیست؛ این مسابقات برای رده سنی زیر ۲۳ سال است. با این حال، این دوره برای بسیاری از ورزشکاران مرحله‌ ای حساس است: نتیجه جهانی می‌ تواند در نگاه خود ورزشکار، مربی، خانواده و فدراسیون به نشانه‌ای از آینده حرفه‌ای او تبدیل شود. اگر ارزشمندی ورزشکار فقط با مدال سنجیده شود، شکست یک مسابقه ممکن است به برداشت کلی‌تری مانند «من به درد این رشته نمی‌خورم» تبدیل شود؛ برداشتی که از یک نتیجه ورزشی فراتر می‌رود.

مطالعه‌ای قدیمی‌تر روی ۲۰۲ کشتی‌گیر ۱۳ و ۱۴ ساله نیز نشان داد انتظار ورزشکار از عملکردش پیش از مسابقه و تجربه قبلی با کیفیت عملکرد ارتباط داشتند. این پژوهش مستقیما درباره شرکت‌کنندگان زیر ۲۳ سال امروز نیست، اما اهمیت آمادگی ذهنی و انتظارات پیش از مسابقه را در کشتی‌گیران جوان برجسته می‌کند.

برای مربی و خانواده، حمایت مؤثر یعنی گفت‌وگو درباره روند آماده‌سازی، تصمیم‌های فنی و چیزهایی که ورزشکار می‌تواند در مسابقه بعدی تغییر دهد؛ نه سرزنش او به خاطر نتیجه یا وعده دادن اینکه «دفعه بعد حتما طلا می‌گیری». بازخورد مشخص و قابل اجرا، به ورزشکار کمک می‌کند شکست را اطلاعاتی برای یادگیری ببیند، نه تعریفی از شخصیت خود.

پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.
ارسال نظر

اخبار پربازدید
آخرین اخبار
خط سلامت
فیلم ها
  • خط سلامت: عشق و حسادت با هم مرتبط هستند زیرا یک هورمون مشترک در این دو احساس نقش دارد. عشق احساسی است که به هورمون…

گزارش ویژه
پادکست
اتاق درمان