زخم جنگ تمام نمی شود/ خطر بیماری های خودایمنی در سربازان عراق و افغانستان با اختلال استرس پس از سانحه

به گزارش خط سلامت پیامدهای روانی تجربه حوادث آسیب زا همیشه به اضطراب، کابوس های شبانه و یادآوری مکرر خاطرات دردناک محدود نمی شود. گاهی اثرات این تجربه ها در لایه های عمیق تر زیست شناسی بدن نیز آشکار می شوند. اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یکی از اختلالاتی است که می تواند ارتباط پیچیده میان مغز، سیستم هورمونی و دستگاه ایمنی را تحت تاثیر قرار دهد.

در این وضعیت، فعال ماندن طولانی مدت سازوکارهای پاسخ به استرس ممکن است تنظیم ترشح هورمون هایی مانند کورتیزول و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی را مختل کند. از سوی دیگر، تغییر در فرایندهای التهابی بدن می تواند بر نحوه فعالیت سلول های ایمنی اثر بگذارد. پژوهش ها نشان می دهند که میان اختلال استرس پس از سانحه و افزایش خطر برخی بیماری های خودایمنی ارتباط وجود دارد؛ موضوعی که اهمیت بررسی پیامدهای جسمانی تروما و توجه همزمان به سلامت روان و سلامت جسم را برجسته می کند.

آسیب جنسی در محیط نظامی و خطر ابتلا به بیماری های خودایمنی

در یک مطالعه کوهورت گذشته نگر، اطلاعات مربوط به ۶۶۶ هزار و ۲۶۹ جانباز جنگ های عراق و افغانستان زیر ۵۵ سال بررسی شد. این افراد در فاصله زمانی ۷ اکتبر ۲۰۰۱ تا ۳۱ مارس ۲۰۱۱ تحت پوشش نظام مراقبت های بهداشتی قرار داشتند. پژوهشگران با استفاده از مدل های خطی عمومی، ارتباط میان اختلال استرس پس از سانحه، سایر اختلالات روانپزشکی و مواجهه با آسیب جنسی در محیط نظامی را با خطر ابتلا به بیماری های خودایمنی بررسی کردند.

بیماری های مورد بررسی شامل اختلالات تیروئید، بیماری های التهابی روده، آرتریت روماتوئید، اسکلروز چندگانه و لوپوس اریتماتوز بودند. در این بررسی، عواملی مانند سن، جنسیت، نژاد و تعداد مراجعات به مراکز مراقبت های اولیه نیز در تحلیل نتایج لحاظ شدند.

نتایج نشان داد که از میان افراد مورد مطالعه، ۲۰۳ هزار و ۷۶۶ نفر، معادل ۶۴ درصد از افراد دارای آسیب های ثبت شده، به اختلال استرس پس از سانحه مبتلا بودند. همچنین ۱۲۹ هزار و ۶۰۴ نفر، معادل ۱۹.۵ درصد از جمعیت مورد بررسی، با سایر اختلالات روانپزشکی تشخیص داده شده بودند.

ارتباط اختلال استرس پس از سانحه با بیماری های خودایمنی

بررسی ها نشان داد افرادی که به اختلال استرس پس از سانحه مبتلا بودند، در مقایسه با نظامیانی که هیچ تشخیص روانپزشکی نداشتند، با خطر نسبی تعدیل شده بالاتری برای ابتلا به هر یک از بیماری های خودایمنی مورد بررسی مواجه بودند. این ارتباط هم در بررسی جداگانه بیماری ها و هم در ارزیابی مجموع اختلالات خودایمنی مشاهده شد.

نکته قابل توجه این بود که افزایش خطر مرتبط با اختلال استرس پس از سانحه در مقایسه با سایر اختلالات روانپزشکی، در زنان و مردان الگوی مشابهی داشت. همچنین مواجهه با آسیب جنسی در محیط نظامی، به طور مستقل با افزایش خطر ابتلا به بیماری های خودایمنی در هر دو جنس ارتباط نشان داد.

تروما چگونه بر سیستم ایمنی تاثیر می گذارد؟

پژوهشگران معتقدند مواجهه با رویدادهای آسیب زا و ابتلا به اختلال استرس پس از سانحه می توانند با افزایش خطر بیماری های خودایمنی ارتباط داشته باشند. به گفته آنها، تغییر در عملکرد و تنظیم سیستم ایمنی، عوامل مرتبط با سبک زندگی و همچنین زمینه های زیستی مشترک ممکن است در توضیح این ارتباط نقش داشته باشند.

این یافته ها اهمیت توجه به پیامدهای جسمانی آسیب های روانی را برجسته می کنند و نشان می دهند که تاثیر تروما ممکن است فراتر از سلامت روان باشد و فرایندهای زیستی مرتبط با التهاب و عملکرد سیستم ایمنی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

البته باید توجه داشت که این مطالعه گذشته نگر، ارتباط میان تروما، اختلال استرس پس از سانحه و بیماری های خودایمنی را بررسی کرده است و به تنهایی رابطه علت و معلولی میان آنها را اثبات نمی کند.