آیا در شرایط بحرانی باید برنامهریزی را متوقف کنم؟
پاسخ به این سؤال یک نه قاطعانه است. برنامهریزی برای تمام مراحل زندگی ضرورت دارد. ذهن ما نمیتواند بدون برنامهای مشخص کار کند و اگر برنامهای وجود نداشته باشد، به سمت کارهای اشتباه متمایل میشود. یک برنامه به ذهن، جهت و هدفی معین میدهد و نقش اصلی را در ایجاد تعهد و تمرکز در راه رسیدن به هدف بازی میکند.
پس چگونه میتوانیم با این واقعیت کنار بیاییم که در شرایط بحرانی و با وجود داشتن برنامه، به احتمال زیاد همه چیز متفاوت پیش خواهد رفت؟ اگر برنامههای خود را با ایمان، انعطافپذیری و آزادی عمل تطبیق دهید، از نحوه اجرای برنامههایتان لذت خواهید برد.
زمانهایی وجود دارد که ما یک موقعیت بحرانی و بسیار سخت مانند جنگ را پشت سر گذاشتهایم. بااینحال، متوجه میشویم که این تجربه ما را به سمت انجام کاری سوق داده است که به نفع ما بوده است. ممکن است از اینکه با کسی نبودیم دلشکسته شده باشیم اما ناگهان فرد دیگری که برای ما ساخته شده بود وارد زندگیمان شود. شاید کاری را شروع کرده باشیم و در نهایت به انجام کاری کاملا متفاوت رسیده باشیم.
وقتی به گذشته نگاه میکنیم و متوجه شویم که برخی چیزها مانند دارو که در ابتدا ممکن است تلخ باشد، برای قویتر شدن ما وارد زندگیمان شدهاند، به این باور خواهیم رسید که حتی اگر برنامههایمان تغییر کند نیز زندگی به بهترین شکل ممکن پیش خواهد رفت.
روی چه چیزهایی میتوانم کنترل داشته باشم؟
متأسفانه بسیاری از افراد در برنامهریزی خود، اکثر رویدادهای مخرب را نادیده میگیرند. ممکن است در طول زندگی خود با جنگ، بلایای طبیعی، بحرانهای اقتصادی، کلاهبرداری و ورشکستگی روبهرو شویم. این رویدادها برنامه ما را به مسیری که انتظار نداریم، هدایت میکنند. حتی زندگی در بعضی مواقع به شدت و به طور مستقیم به این عوامل وابسته میشود. واضح است که انسان نمیتواند همه این شرایط را کنترل کند.
با وجود این، اذعان به کنترل محدودمان روی وقایع نباید باعث ناامیدی ما شود. بههرحال، همواره میتوانیم دو چیز را کنترل کنیم:
- اعمال: اگر صرفنظر از انتظارات، ناامیدیها، فشارها و عوامل مخرب خارجی همیشه ثابتقدم باشید و اصطلاحا در هر شرایطی کار خود را انجام دهید، مسلما به نتیجه خواهید رسید. کیفیت اعمال و همچنین پشتکار شما در مواجهه با بحرانها و چالشها هرگز نباید تغییر کند.
- نگرش: در حالی که ابزار اصلی کنترل در بحران اعمال ما هستند، اما مهمتر از آن، نگرش ماست. نگرش به شیوه تفکر یا احساس ثابت یک فرد درباره کسی یا چیزی اشاره دارد. طرز فکر معمولا در رفتار او منعکس میشود. این عامل که کنترل آن در دست انسان است، نقش مهمی در موفقیت ایفا میکند. نگرش، نحوه واکنش افراد نسبت به موقعیتها، دیگران و چالشها را شکل میدهد.
برای کنترل اعمال و نگرش خود نیز معمولا به یک کارشناس نیز داریم و چه کسی بهتر از یک روانشناس باتجربه و حرفهای؟
چطور برای روزها و هفتههای آینده برنامهریزی کنم؟
![]()
تنظیم و نوشتن برنامه زندگی بخش آسان کار است. کار سخت زمانی شروع میشود که مجبور به اجرای آن میشوید زیرا دیر یا زود، با موانعی روبرو خواهید شد که تعهد شما را آزمایش میکنند.
این مانع ممکن است یک چالش شخصی مانند جدایی یا بیماری باشد که پیشرفت شما را به سمت اهدافتان کُند میکند. یک برنامه منسجم میتواند به شما کمک کند تا در مسیر خود باقی بمانید. برای برنامهریزی بهتر نیز باید مراحلی که در ادامه میخوانید را طی کنید.
۱. یک همراه و پشتیبان مناسب پیدا کنید
برنامه زندگی و اهداف مهم خود را با یک دوست، عضو خانواده یا مشاور مورد اعتماد به اشتراک بگذارید. از او بخواهید که در حین تلاش برای رسیدن به اهدافتان به شما کمک کنند تا انگیزه خود را حفظ کنید.
۲. میزان پیشرفت خود را ارزیابی کنید
با کمک همراه خود، میزان پیشرفتتان را به طور منظم، ارزیابی و اندازهگیری کنید. زمان این ارزیابی، بسته به اهداف شما میتواند هفتگی، ماهانه یا فصلی باشد. در تاریخ توافقشده، بهصورت کتبی یا حضوری، مقدار پیشرفت خود در برنامه را به او اطلاع دهید.
۳. در صورت لزوم، برنامه را اصلاح کنید
برنامهریزی، راهنمایی است که به شما کمک میکند تا به سمت اهدافتان حرکت کنید. پس باید به اندازه کافی انعطافپذیر باشد. به این ترتیب، در صورت عدم موفقیت، میتوانید آن را با شرایط و بحرانهای ایجاد شده تطبیق دهید. اگر برای رسیدن به اهدافتان مشکل دارید، با کمک فرد پشتیبان خود، برنامه را اصلاح کرده و اهداف واقعبینانهتری تعیین کنید.
چگونه با ترس از آینده کنار بیایم؟
ترس از آینده در شرایط بحرانی امری طبیعی است. بهترین راه مقابله با آن نیز دریافت مشاوره حرفهای از متخصصان روانشناس و روانپزشک است. علاوهبراین، برای مقابله با ترس از آینده این نکات مهم را در نظر بگیرید:
- ذهنآگاهی (تکنیک تمرکز بر لحظه حال) را تمرین کنید.
- افکار منفی را به چالش بکشید.
- زمانی کوتاه در روز را برای تمرکز بر نگرانی خود تعیین کنید.
- نتیجه مثبتی از آینده را تجسم کنید.
- آنچه را که نمیتوانید کنترل کنید بپذیرید.
- بر آنچه میتوانید کنترل کنید (اعمال و نگرش) تمرکز کنید.
اجرای این نکات در نهایت به شما در پذیرش موقعیت پیش رو و کنترل استرس خود کمک خواهد کرد.
اگر همه چیز طبق برنامه پیش نرفت چه کنم؟
زندگی انسان پر از فراز و نشیب است و افراد بیشتر وقت خود را صرف فهمیدن این موضوع میکنند که چه چیزی اشتباه پیش رفته و چرا وقایع طبق آنچه فکر میکردند، رخ ندادهاند. در واقع، هرگز به آنچه اکنون میتوان انجام داد توجه نمیکنند. ما به عنوان انسان، آنقدر به گذشته خود وابستهایم که رها کردن آن بسیار دشوار به نظر میرسد. نکته اینجاست که برنامههای قبلی یا وضعیت فعلی خود را بیش از حد ارزیابی میکنیم و ناخودآگاه از اصلاح آن غافل میمانیم.
در نگاه اول، ممکن است از این جدایی تعجب کنیم زیرا فکر میکردیم که آنها برای یکدیگر ساخته شدهاند. با وجود این، باید بپذیریم که چنین اتفاقاتی طبیعی و جزوی از زندگی هستند.
اگر در طول زندگی، انعطافپذیر نباشید، برنامهریزی جواب نمیدهد. به طور کلی، ممکن است زندگی، همواره طبق برنامههای ما پیش نرود. بنابراین، برنامهها بسته به زمان و موقعیت، نیاز به اصلاحات بسیاری دارند.
کلام آخر
آماده باشید تا وقتی شرایط ایجاب میکند، خودتان را تغییر دهید. شرایط را همیشه صفر و صد در نظر نگیرید. هیچ هدف یا برنامه جامع و واحدی برای همه در هر شرایطی وجود ندارد. واقعیت این است که برنامه ما برای زندگی همیشه از یک نقطه شروع میشود. در ادامه، با وجود موانع و مشکلات ناگریز باید این برنامه را مدام تغییر داد و اصلاح کرد.
در این شرایط، مشورت با یک فرد مورد اعتماد و آگاه مانند تراپیست میتواند کمک شگرفی کند. اگر قصد پیدا کردن بهترین روانشناس را دارید، وارد وبسایت نوبتدهی آنلاین دکتردکتر شوید.
منابع
charliehealth
verywellmind
betterup
planonthesunrise
medium
vivekasrani
برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است