به گزارش خط سلامت این تفاوتها تنها به وضعیت سلامت روان مربوط نیست؛ بلکه ترکیبی از عوامل فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، دسترسی به خدمات درمانی، مصرف الکل و مواد مخدر، بحرانهای سیاسی، جنگ، نابرابری اجتماعی و حتی میزان انگ اجتماعی نسبت به بیماریهای روانی در آن نقش دارند.
کدام کشورها نرخ خودکشی بالاتری دارند؟
بر اساس گزارشهای اخیر، برخی کشورها همچنان نرخ نسبتاً بالایی از خودکشی را تجربه میکنند. این فهرست در طول زمان تغییر میکند، اما کشورهایی مانند:
- Lesotho
- Guyana
- Eswatini
- South Korea
در سالهای اخیر از جمله کشورهایی بودهاند که نرخ خودکشی نسبتاً بالایی داشتهاند. در برخی از این کشورها، عواملی مانند فقر، بیکاری، بیماریهای مزمن، مصرف الکل، دسترسی محدود به خدمات سلامت روان و فشارهای اجتماعی نقش مهمی ایفا میکنند.
وضعیت کشورهایی که قبلاً در صدر بودند
در گذشته، Lithuania و Russia در میان کشورهای با بالاترین نرخ خودکشی قرار داشتند، اما با اجرای برنامههای ملی پیشگیری، گسترش خدمات سلامت روان و محدودیت در دسترسی به الکل، میزان خودکشی در این کشورها کاهش یافته است؛ هرچند هنوز در برخی گروههای جمعیتی، خطر بالاتر از میانگین جهانی است.
آیا کشورهای ثروتمند خودکشی کمتری دارند؟
داشتن اقتصاد قوی بهتنهایی از خودکشی پیشگیری نمیکند. برای مثال، South Korea یکی از پیشرفتهترین اقتصادهای جهان است، اما به دلیل عواملی مانند فشار تحصیلی و شغلی، رقابت شدید، انزوای اجتماعی و انگ بیماریهای روانی، نرخ خودکشی بالایی دارد.
از سوی دیگر، برخی کشورهای با درآمد متوسط یا پایین، به دلیل حمایتهای خانوادگی و اجتماعی قویتر، نرخ پایینتری را تجربه میکنند.
مهمترین عوامل خطر خودکشی
پژوهشها نشان میدهند مهمترین عوامل مرتبط با خودکشی عبارتاند از:
- افسردگی و سایر اختلالات روانپزشکی
- مصرف الکل و مواد مخدر
- احساس تنهایی و انزوای اجتماعی
- مشکلات اقتصادی و بیکاری
- خشونت و سوءاستفاده در کودکی
- بیماریهای مزمن یا دردهای طولانیمدت
- تجربه فقدان، شکستهای عاطفی یا بحرانهای شدید زندگی
- دسترسی آسان به روشهای خودکشی
آیا خودکشی قابل پیشگیری است؟
شواهد علمی نشان میدهد بسیاری از موارد خودکشی با اقدامهای مناسب قابل پیشگیری هستند، از جمله:
- دسترسی آسانتر به خدمات سلامت روان
- تشخیص و درمان زودهنگام افسردگی و سایر اختلالات روانی
- کاهش انگ اجتماعی مراجعه به روانشناس و روانپزشک
- آموزش مهارتهای مقابله با استرس
- تقویت حمایت خانواده و جامعه
- محدود کردن دسترسی به وسایل و روشهای پرخطر
جمعبندی
خودکشی پدیدهای پیچیده و چندعاملی است و نمیتوان آن را فقط به مشکلات اقتصادی یا بیماری روانی نسبت داد. تعامل عوامل زیستی، روانشناختی، خانوادگی، فرهنگی و اجتماعی تعیین میکند که چرا نرخ خودکشی در یک کشور بیشتر یا کمتر است. به همین دلیل، موفقترین برنامههای پیشگیری، رویکردی جامع دارند و همزمان بر درمان، آموزش، حمایت اجتماعی و سیاستگذاری عمومی تمرکز میکنند.
برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است