حواس پرتی دارید؟ نخود را دست کم نگیرید؛ این حبوبات چه موادی برای مغز دارد؟

به گزارش خط سلامت،  پاسخ علمی به ترکیبات غذایی آن و شواهد موجود درباره ارتباط تغذیه با عملکرد مغز بستگی دارد.

فولات نخود: ماده ای ضروری برای فعالیت طبیعی سلول ها

نخود حاوی فولات یا ویتامین B9 است؛ ماده ای که برای ساخت مواد ژنتیکی، تقسیم سلولی و تولید طبیعی گلبول های قرمز ضرورت دارد. فولات در فرایندهای زیستی مرتبط با ساخت برخی انتقال دهنده های عصبی نیز نقش دارد. این انتقال دهنده ها به ارتباط میان سلول های عصبی کمک می کنند.

دریافت کافی فولات برای سلامت عمومی بدن اهمیت دارد و نخود می تواند بخشی از نیاز غذایی به این ویتامین را تامین کند. با این حال، نمی توان نتیجه گرفت که مصرف نخود به تنهایی حافظه را تقویت می کند یا از افسردگی پیشگیری می کند. عملکرد مغز به مجموعه ای از عوامل تغذیه ای، زیستی و روان شناختی وابسته است.

پروتئین نخود: چرا برای مغز اهمیت دارد؟

پروتئین یکی از ترکیبات مهم نخود است. بدن برای ساخت و ترمیم بافت ها، تولید آنزیم ها و انجام بسیاری از فعالیت های زیستی به پروتئین نیاز دارد. اسیدهای آمینه سازنده پروتئین نیز در ساخت برخی مولکول های دخیل در عملکرد دستگاه عصبی نقش دارند.

نخود می تواند به تامین پروتئین روزانه کمک کند؛ به ویژه برای افرادی که مصرف گوشت را محدود کرده اند. ترکیب نخود با غلاتی مانند نان یا برنج نیز به تنوع منابع پروتئینی در برنامه غذایی کمک می کند.

با وجود این، مصرف پروتئین بیشتر لزوما به معنای حافظه قوی تر یا هوش بالاتر نیست. مهم آن است که بدن در مجموع، پروتئین و سایر مواد مغذی مورد نیاز خود را به اندازه کافی دریافت کند.

آهن نخود: ارتباط کمبود آهن با خستگی

آهن برای تولید هموگلوبین و انتقال اکسیژن به بافت های بدن ضروری است. کمبود آهن ممکن است با خستگی، ضعف و اختلال در توجه و تمرکز همراه باشد؛ به ویژه زمانی که کم خونی ایجاد شده باشد.

نخود مقداری آهن گیاهی دارد، اما جذب این آهن تحت تاثیر ترکیبات موجود در غذا و وضعیت بدن قرار می گیرد. مصرف نخود همراه با منابع ویتامین C مانند آب لیمو، گوجه فرنگی یا فلفل دلمه ای می تواند جذب آهن را افزایش دهد.

البته حواس پرتی و خستگی دلایل متعددی دارند و همیشه ناشی از کمبود آهن نیستند. در صورت تداوم این علائم، بررسی پزشکی از خوددرمانی با مواد غذایی یا مکمل ها مناسب تر است.

فیبر نخود: از سلامت روده تا تنظیم قند خون

نخود منبع فیبر غذایی است. فیبر به عملکرد طبیعی روده کمک می کند و می تواند در کنترل افزایش قند خون پس از غذا و ایجاد احساس سیری نقش داشته باشد. وجود فیبر و پروتئین در نخود باعث می شود این حبوبات گزینه مناسبی برای متنوع کردن وعده های غذایی باشد.

ارتباط میان روده و مغز نیز موضوع پژوهش های علمی گسترده ای است. روده از طریق مسیرهای عصبی، هورمونی و ایمنی با مغز ارتباط دارد و ترکیب میکروبی روده می تواند در برخی فرایندهای زیستی نقش داشته باشد.

با این حال، شواهد کافی وجود ندارد که مصرف نخود به تنهایی موجب کاهش اضطراب، بهبود قطعی خلق و خو یا افزایش توانایی شناختی شود. فواید فیبر برای سلامت گوارش را نباید با اثبات اثر درمانی مستقیم بر سلامت روان یکسان دانست.

منیزیم نخود: ماده معدنی مهم برای دستگاه عصبی

نخود مقداری منیزیم نیز دارد. منیزیم در فعالیت آنزیم ها، عملکرد طبیعی عضلات و انتقال پیام های عصبی نقش ایفا می کند. دریافت کافی این ماده معدنی برای سلامت بدن ضروری است.

با این حال، خوردن نخود به معنای درمان کمبود منیزیم یا برطرف شدن اضطراب و بی خوابی نیست. میزان مواد مغذی دریافتی به مقدار مصرف، شیوه آماده سازی و ترکیب کلی رژیم غذایی بستگی دارد.

آیا نخود می تواند از افسردگی پیشگیری کند؟

تغذیه متنوع و متعادل به تامین مواد مغذی مورد نیاز بدن کمک می کند و می تواند بخشی از مراقبت کلی از سلامت باشد. نخود نیز با داشتن پروتئین، فولات، آهن، منیزیم و فیبر در این الگو جای می گیرد.

اما افسردگی اختلالی چندعاملی است و عوامل زیستی، روان شناختی، اجتماعی، خواب و تجربه های زندگی در آن نقش دارند. هنوز شواهد کافی برای این ادعا وجود ندارد که مصرف نخود به تنهایی از افسردگی پیشگیری می کند یا آن را درمان می کند.

چطور نخود را در برنامه غذایی بگنجانیم؟

نخود را می توان در آبگوشت، خوراک نخود، آش، سالاد و حمص استفاده کرد. افزودن آب لیمو و سبزیجات حاوی ویتامین C به وعده غذایی می تواند جذب آهن گیاهی را بهتر کند.

برای کاهش ناراحتی گوارشی، خیساندن نخود خشک و تعویض آب آن پیش از پخت مفید است. افرادی که به مصرف حبوبات عادت ندارند، بهتر است مقدار آن را به تدریج افزایش دهند.

نخود برای تغذیه مغز مفید است، اما معجزه نمی کند

نخود با تامین پروتئین، فولات، آهن، منیزیم و فیبر می تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد. این مواد در عملکرد طبیعی بدن و دستگاه عصبی نقش دارند و دریافت کافی آنها اهمیت دارد.

با این حال، نخود درمان اختصاصی حواس پرتی، اضطراب، افسردگی یا اختلال حافظه نیست. مصرف متنوع حبوبات در کنار خواب کافی، فعالیت بدنی و رسیدگی به مشکلات جسمی و روان شناختی، رویکرد مناسب تری برای حمایت از سلامت مغز است.

منابع علمی

• وزارت کشاورزی ایالات متحده، پایگاه داده ترکیبات غذایی و اطلاعات تغذیه ای نخود.

• سازمان جهانی بهداشت، اطلاعات علمی درباره آهن و کم خونی.

• پژوهش های مروری درباره فولات، تغذیه و سلامت روان.

• پژوهش های علمی درباره فیبر غذایی، میکروبیوم روده و محور روده و مغز.

پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.

تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است