چرا از اخبار جنگ دل نمی کنیم؟

به گزارش خط سلامت،  ما چرا بعضی افراد با وجود اضطراب ناشی از این اخبار، مدام صفحه خبرگزاری ها و شبکه های اجتماعی را تازه می کنند؟ آیا این پیگیری مداوم آنها را آماده تر می کند یا در چرخه ای از نگرانی و بلاتکلیفی گرفتارشان می سازد؟

چرا دنبال کردن  خبرهای جنگ  متوقف نمی شود؟

در تازه ترین تحولات منطقه، رویترز  گزارش داد ایران همچنان پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز را مطرح می کند، اما پیشرفت مذاکرات به پذیرش شرایط و حل اختلاف های دو طرف وابسته است.  در چنین شرایطی، بسیاری از مردم فقط به دنبال دانستن یک خبر نیستند؛ آنها می خواهند بفهمند آیا خطر بیشتر می شود، آیا مذاکرات به نتیجه می رسد و آیا تحولات سیاسی بر امنیت، قیمت ها و آینده زندگی آنها اثر می گذارد.

این نیاز به آگاهی طبیعی است. مشکل از جایی آغاز می شود که فرد بارها اخبار را بررسی می کند، اما به جای رسیدن به درک روشن تر از وضعیت، با هر خبر تازه نگران تر می شود.

روانشناسی پیگیری وسواس گونه اخبار

مغز می خواهد از خطر احتمالی جا نماند

وقتی احتمال وقوع یک اتفاق تهدیدآمیز مطرح می شود، انسان تمایل دارد اطلاعات بیشتری درباره آن جمع آوری کند. در شرایط جنگی، این رفتار می تواند کارکردی عملی داشته باشد: آگاهی از هشدارهای رسمی، مسیرهای امن یا تغییرات مهم ممکن است برای تصمیم گیری ضروری باشد.

اما اخبار سیاسی و نظامی همیشه پاسخ روشن و فوری ارائه نمی کنند. ممکن است یک خبر از احتمال توافق بگوید و خبر دیگری از تشدید تنش حکایت داشته باشد. فرد برای رفع ابهام، دوباره جست وجو می کند؛ ولی اطلاعات تازه گاهی به جای کاهش نگرانی، پرسش های بیشتری ایجاد می کند. در نتیجه، پیگیری خبر به رفتاری تکراری تبدیل می شود؛ رفتاری که هدفش رسیدن به اطمینان است، اما لزوما به اطمینان منتهی نمی شود.

هر بار بررسی خبر، آرامش کوتاهی می دهد

فردی را تصور کنید که نگران گسترش درگیری است. تلفن همراهش را باز می کند و می بیند خبر تازه ای منتشر نشده است. برای لحظاتی آرام می شود؛ اما کمی بعد این فکر به ذهنش می رسد که شاید اتفاق مهمی رخ داده و هنوز خبر آن منتشر نشده باشد.

او دوباره گوشی را بررسی می کند. این چرخه می تواند به شکل یک عادت تقویت شود: نگرانی، بررسی خبر، آرامش کوتاه و بازگشت نگرانی. هرچه فرد بیشتر به بررسی مکرر برای آرام شدن تکیه کند، ممکن است تحمل فاصله میان دو خبر برایش دشوارتر شود.

این الگو به معنای ابتلای قطعی به اختلال روانی نیست. برای بسیاری از افراد، واکنشی قابل فهم به شرایط نامطمئن است؛ اما اگر زندگی روزمره را مختل کند، باید جدی گرفته شود.

چرا خبر منفی بیشتر در ذهن می ماند؟

خبرهای مربوط به انفجار، حمله، تهدید و احتمال جنگ معمولا توجه زیادی جلب می کنند. ذهن انسان به اطلاعات مرتبط با خطر حساس است، زیرا شناسایی تهدید می تواند برای محافظت از خود اهمیت داشته باشد.

به همین دلیل، ممکن است فرد خبرهای منفی را بارها مرور کند، در حالی که خبرهای آرامش بخش یا گزارش هایی که از کاهش تنش حکایت دارند، کمتر در ذهنش بمانند.

پژوهشی در سال ۲۰۲۴ با مشارکت کاربران شبکه های اجتماعی در ایران و آمریکا، میان پیگیری مداوم اخبار منفی و اضطراب وجودی ارتباط پیدا کرد؛ یعنی نگرانی هایی درباره امنیت، آینده و معنای زندگی. این پژوهش ارتباط میان دو متغیر را بررسی کرده است و به تنهایی ثابت نمی کند که پیگیری اخبار در همه افراد علت اضطراب است. 

وقتی خبر جنگ به نگرانی درباره زندگی شخصی تبدیل می شود

برای بسیاری از مردم، خبرهای جنگ صرفا تحولات سیاسی دوردست نیستند. ممکن است نگران خانواده، امنیت محل زندگی، شغل، هزینه های روزمره یا آینده فرزندان خود باشند.

در چنین شرایطی، هر خبر درباره مذاکرات یا تنگه هرمز می تواند به پرسشی شخصی تبدیل شود: آیا قیمت ها افزایش می یابد؟ آیا شرایط زندگی دشوارتر می شود؟ آیا باید برای اتفاقی پیش بینی نشده آماده باشم؟

بنابراین، نمی توان تمام اضطراب ناشی از پیگیری اخبار را به عادت های فردی نسبت داد. گاهی نگرانی به شرایط واقعی و پیامدهای نامعلوم تحولات مربوط است.

هدف، بی تفاوت شدن در برابر خبرها نیست؛ هدف این است که میان آگاهی لازم برای تصمیم گیری و پیگیری بی پایان اطلاعات تفاوت بگذاریم.

آیا دانستن همه جزئیات ما را امن تر می کند؟

یکی از دام های ذهنی در شرایط بحرانی این است که تصور کنیم اگر تمام خبرها را بخوانیم، می توانیم از وقوع اتفاقات ناگوار جلوگیری کنیم.

اما بسیاری از تحولات سیاسی و نظامی خارج از کنترل فرد هستند. دانستن جزئیات بیشتر همیشه به معنای توانایی بیشتر برای تغییر نتیجه نیست.

بهتر است میان دو نوع اطلاعات تفاوت بگذاریم:

• اطلاعات کاربردی: هشدارهای رسمی، توصیه های ایمنی و خبرهایی که بر تصمیم های واقعی ما اثر می گذارند.

• اطلاعات تکراری و گمانه زنی: تحلیل های متعدد درباره یک رویداد، شایعات تاییدنشده و پیش بینی هایی که هیچ اقدام مشخصی بر اساس آنها نمی توان انجام داد.

اطلاعات کاربردی می توانند به آمادگی کمک کنند؛ اما مصرف مداوم گمانه زنی ها ممکن است فقط ذهن را در وضعیت انتظار و نگرانی نگه دارد.

چگونه اخبار را دنبال کنیم، بدون آنکه تمام روز در اضطراب بمانیم؟

۱. برای پیگیری خبر زمان مشخص تعیین کنید. به جای باز کردن مداوم تلفن همراه، در چند نوبت مشخص اخبار را از منابع معتبر بررسی کنید. اگر هشدار رسمی یا شرایط اضطراری وجود دارد، طبیعتا باید دستورالعمل های ایمنی مربوط را در اولویت قرار دهید.

۲. منبع خبر را بررسی کنید. یک تصویر، پیام فورواردشده یا ادعای یک کانال ناشناس را خبر قطعی تلقی نکنید. در شرایط جنگی، اطلاعات نادرست می توانند ترس و سردرگمی را تشدید کنند.

۳. میان خبر و پیش بینی تفاوت بگذارید. وقوع یک رویداد، تحلیل یک کارشناس و پیش بینی درباره آینده سه چیز متفاوت اند. هر پیش بینی درباره جنگ یا مذاکرات، لزوما به واقعیت تبدیل نمی شود.

۴. از بدن خود غافل نشوید. اگر پس از مدتی خبرخوانی متوجه تپش قلب، تنش عضلانی، بی قراری یا اختلال خواب می شوید، مدتی از صفحه نمایش فاصله بگیرید، آرام نفس بکشید و به فعالیت های روزمره برگردید. اگر این علائم ادامه پیدا کرد یا عملکرد روزانه را مختل کرد، مشورت با متخصص سلامت روان می تواند کمک کننده باشد.

۵. برای نگرانی های واقعی برنامه داشته باشید. اگر خبرها درباره احتمال خطر در محل زندگی شماست، به جای دنبال کردن بی پایان شایعات، دستورالعمل های رسمی و اقدامات عملی متناسب با شرایط را بررسی کنید. برنامه ریزی مشخص معمولا مفیدتر از تکرار سناریوهای ترسناک است.

آگاهی لازم است، اما اضطراب مداوم نشانه آمادگی بیشتر نیست

در شرایط تنش سیاسی و نظامی، دنبال کردن اخبار می تواند راهی برای اطلاع از خطرها و تصمیم گیری آگاهانه باشد. با این حال، بررسی مداوم خبرها لزوما کنترل بیشتری بر آینده ایجاد نمی کند.

وقتی فرد برای آرام شدن بارها سراغ اخبار می رود، اما هر بار با نگرانی تازه ای روبه رو می شود، شاید لازم باشد نه از اصل آگاهی، بلکه از شیوه پیگیری خبر فاصله بگیرد و آن را تغییر دهد. قرار نیست از اتفاقات جهان بی خبر بمانیم؛ قرار است نگذاریم هر خبر تازه، تمام ساعات زندگی و آرامش ذهنی ما را تصاحب کند.

پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.

تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است