به گزارش خط سلامت، انحراف تیغه بینی یعنی دیواره ای که دو سمت بینی را از هم جدا می کند، به یک طرف متمایل باشد. این وضعیت در بسیاری از افراد وجود دارد، اما همیشه علامت ایجاد نمی کند و به تنهایی به معنای نیاز به جراحی نیست. وقتی انحراف باعث گرفتگی مداوم بینی، دشواری تنفس یا اختلال در خواب شود، بررسی پزشک گوش، حلق و بینی اهمیت پیدا می کند.
تیغه بینی از استخوان و غضروف ساخته شده است. بعضی افراد با انحراف آن متولد می شوند و گاهی نیز ضربه به بینی باعث تغییر موقعیت تیغه می شود. گرفتگی یک سمت بینی، خونریزی های مکرر، سردرد یا درد صورت، خرخر و تنفس پرصدا هنگام خواب از نشانه هایی هستند که ممکن است همراه این وضعیت دیده شوند؛ اما این علائم علت های دیگری مانند آلرژی، التهاب بینی یا مشکلات سینوسی هم دارند.
انحراف تیغه بینی چطور تشخیص داده می شود؟
پزشک درباره زمان شروع علائم، سابقه ضربه و الگوی گرفتگی سوال می کند و داخل بینی را معاینه می کند. در بعضی موارد، بررسی بیشتر با آندوسکوپی بینی یا تصویربرداری لازم می شود. تشخیص انحراف فقط بر اساس احساس گرفتگی یا ظاهر بینی انجام نمی شود؛ پزشک باید علت های احتمالی دیگر را هم در نظر بگیرد.
انحراف تیغه بینی چه زمانی درمان لازم است؟
اگر انحراف علامتی ایجاد نکند، معمولاً نیازی به درمان ندارد. داروهایی مانند اسپری های بینی ممکن است به کاهش التهاب یا گرفتگی ناشی از آلرژی و دیگر عوامل کمک کنند، اما تیغه کج را صاف نمی کنند. اگر گرفتگی به انحراف ساختاری مربوط باشد و با درمان دارویی به اندازه کافی بهتر نشود، پزشک ممکن است سپتوپلاستی را پیشنهاد کند؛ جراحی ای که برای صاف کردن تیغه بینی انجام می شود.
سپتوپلاستی معمولاً از داخل بینی انجام می شود و هدف اصلی آن بهتر کردن جریان هواست. گاهی بنا به نیاز، این جراحی با عمل زیبایی بینی یا جراحی سینوس همراه می شود. این تصمیم به علت علائم و وضعیت هر فرد بستگی دارد. روش های موسوم به بالون نیز درمان استاندارد صاف کردن تیغه بینی نیستند؛ بالون بیشتر در بعضی روش های درمان سینوس به کار می رود.
پس از جراحی، ممکن است پزشک برای حمایت از بافت بینی از آتل یا مواد داخلی استفاده کند. میزان تورم، گرفتگی موقت، ترشح یا زمان بازگشت به فعالیت های معمول در افراد متفاوت است و باید طبق دستور جراح پیش رفت. سپتوپلاستی هم مانند هر عمل دیگری خطرهایی دارد؛ از جمله خونریزی، عفونت، باقی ماندن بخشی از علائم، سوراخ شدن تیغه یا تغییر حس بویایی. درباره فایده مورد انتظار و خطرهای احتمالی، پیش از تصمیم گیری با جراح صحبت کنید.
انحراف بینی، خواب و حال روانی
گرفتگی مزمن بینی می تواند خواب را مختل کند. خواب بی کیفیت گاهی با خستگی روزانه، کاهش تمرکز و تحریک پذیری همراه می شود و تحمل فشارهای روزمره را دشوارتر می کند. پژوهش ها ارتباط میان مشکلات بینی و کیفیت خواب و زندگی را بررسی کرده اند، اما این به معنای آن نیست که هر فرد مبتلا به انحراف تیغه بینی دچار اضطراب، افسردگی یا آپنه خواب می شود. خرخر یا خواب آلودگی روزانه هم به تنهایی برای تشخیص آپنه کافی نیست و باید ارزیابی شود.
اثر روانی فقط به تنفس محدود نمی شود. کسی که مدت ها با گرفتگی بینی زندگی کرده، ممکن است از خوابیدن، ورزش کردن یا حضور در جمع خسته شود؛ به ویژه اگر شب ها خرخر کند یا درباره ظاهر بینی اش نگرانی داشته باشد. این نگرانی ها واقعی اند، اما بهتر است از روی آنها درباره علت مشکل یا نتیجه جراحی پیش بینی قطعی نکنیم.
اگر عمل با هدف بهبود تنفس انجام می شود، انتظار اصلی باید روشن و واقع بینانه باشد: سپتوپلاستی برای اصلاح ساختار تیغه و بهتر کردن عبور هواست و تضمین نمی کند همه مشکلات خواب، سردرد یا نارضایتی از ظاهر برطرف شوند. اگر ظاهر بینی نیز دغدغه مهمی است، باید جداگانه و صریح با جراح مطرح شود تا فرد بداند کدام بخش از انتظارش به سپتوپلاستی مربوط است و کدام بخش ممکن است به درمان دیگری نیاز داشته باشد.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر گرفتگی بینی مداوم است، یک سمت بینی اغلب بسته می ماند، خونریزی تکرار می شود یا تنفس و خواب روزانه را مختل کرده است، پزشک گوش، حلق و بینی می تواند علت را بررسی کند. آلرژی و سینوزیت هم ممکن است نشانه های مشابهی ایجاد کنند؛ تشخیص درست کمک می کند درمان بر اساس علت واقعی انتخاب شود.
پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است
