به گزارش خط سلامت، تصور کنید از یک مشکل در محل کار یا بیماری یکی از نزدیکان باخبر شده اید، اما هنوز علت یا نتیجه روشن نیست. یک بار خبر را می شنوید، اما ذهن شما بارها به آن برمیگردد: «اگر بدتر شود چه؟» «اگر کسی چیزی را از من پنهان کرده باشد چه؟» این واکنش به معنای ضعف یا بدبینی نیست. ابهام، امکان آماده شدن و تصمیم گرفتن را دشوار می کند.
ذهن در برابر ابهام چه می کند؟
افراد برای برنامه ریزی به اطلاعات نیاز دارند. وقتی اطلاعات ناقص است، ذهن تلاش می کند جاهای خالی را پر کند. گاهی با احتمال های واقع بینانه و گاهی با بدترین سناریوهایی که هنوز مدرکی برایشان نداریم. مرور پژوهش ها درباره «تحمل ناپذیری عدم قطعیت» نشان می دهد برخی افراد در موقعیت های مبهم، نگرانی و ناراحتی بیشتری تجربه می کنند. این ویژگی به تنهایی تشخیص بیماری نیست، اما می تواند در اضطراب نقش داشته باشد.
تفاوت خبر بد با خبر نامعلوم در میزان قطعیت است، نه فقط شدت رویداد. وقتی نتیجه روشن باشد، هرچند دشوار، فرد می تواند برای قدم بعدی برنامه بریزد. در ابهام، هنوز معلوم نیست برای چه چیزی باید آماده شد. به همین دلیل ممکن است فرد مرتب تلفنش را بررسی کند، خبرها را تازه سازی کند یا از چند نفر یک سوال را بپرسد. این رفتارها گاهی برای لحظه ای آرامش می آورند، اما اگر پاسخ تازه ای وجود نداشته باشد، چرخه نگرانی دوباره شروع می شود.
خبرهای مبهم در شبکه های اجتماعی
شبکه های اجتماعی سرعت انتشار خبر را بالا برده اند، اما همیشه سرعت تایید آن را نه. تیترهای ناقص، تصویرهای بی زمینه یا پیام هایی با عبارت هایی مانند «شنیده شده» ذهن را در حالت انتظار نگه می دارند. فرد ممکن است بارها همان خبر را از منابع مختلف بخواند، اما اطلاعات تازه ای دریافت نکند. در نتیجه، میزان مواجهه با خبر بالا می رود، بی آنکه میزان اطمینان بیشتر شود.
یک راه مفید این است که میان «آنچه می دانیم» و «آنچه حدس می زنیم» فاصله بگذاریم. می توان از خود پرسید: منبع اصلی این خبر چیست؟ کدام بخش تایید شده و کدام بخش هنوز نامعلوم است؟ چه زمانی منطقی است دوباره بررسی کنم؟ تعیین زمان مشخص برای پیگیری خبر، در برخی موقعیت ها از چک کردن مداوم می کاهد.
با ابهام چه کنیم؟
لازم نیست هر مجهولی را همان لحظه حل کنیم. گاهی بهترین کار، مشخص کردن قدم بعدی است: تماس با مرجع قابل اعتماد، صبر تا زمان اعلام رسمی یا انجام کاری که اکنون در اختیار ماست. تنفس آرام یا نوشتن نگرانی ها ممکن است شدت تنش را پایین بیاورد، اما جایگزین اطلاعات معتبر یا کمک تخصصی نیست. اگر نگرانی برای مدت طولانی خواب، کار یا روابط را مختل می کند، گفت وگو با متخصص سلامت روان می تواند کمک کننده باشد.
ابهام می تواند ذهن را در حالت جست وجوی خطر نگه دارد؛ به خصوص وقتی امکان کنترل یا پیش بینی کم است. جدا کردن واقعیت از حدس و محدود کردن پیگیری تکراری، راه حل همه مشکلات نیست، اما کمک می کند خبر نامعلوم تمام فضای ذهن را اشغال نکند.
برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است