به گزارش خط سلامت پژوهش های دو دهه اخیر و به ویژه مطالعات منتشر شده در سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، این باور را به چالش کشیده اند. شواهد نشان می دهد اختلاف میل جنسی (Sexual Desire Discrepancy) نه تنها پدیده ای شایع، بلکه در بسیاری از روابط بلندمدت، تا حدی طبیعی و قابل انتظار است.
بر اساس بیانیه International Society for the Study of Women's Sexual Health (ISSWSH)، میل جنسی یک ویژگی ثابت و تغییرناپذیر نیست، بلکه تحت تأثیر عوامل زیستی، روانشناختی، رابطه ای و اجتماعی در طول زندگی دچار نوسان می شود، بنابراین انتظار یکسان بودن همیشگی میل جنسی دو نفر، با واقعیت های علمی سازگار نیست.
مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می دهد بین ۲۰ تا ۳۵ درصد در ازدوج های بلندمدت در مقطعی از رابطه ، اختلاف قابل توجهی در میل جنسی را تجربه می کنند. در برخی مطالعات، این رقم حتی بیشتر نیز گزارش شده است. با وجود شیوع بالای این مسئله، بسیاری از زوج ها درباره آن سکوت می کنند، زیرا نگران قضاوت شدن، آسیب دیدن احساسات شریک زندگی یا برچسب هایی مانند «سردمزاجی» یا «بی علاقگی» هستند.
نکته مهم آن است که کاهش میل جنسی با نبود عشق یکسان نیست. پژوهش های جدید نشان می دهد زوج های بسیاری با وجود اختلاف در میل جنسی، همچنان از رابطه عاطفی عمیق، اعتماد متقابل و رضایت زناشویی بالایی برخوردارند. آنچه کیفیت رابطه را تعیین می کند، صرفاً میزان میل جنسی نیست، بلکه نحوه مدیریت این تفاوت، کیفیت ارتباط، مهارت گفت وگو و توانایی زوجین در یافتن راه حل های مشترک است.
اختلاف میل جنسی؛ مشکل یا بخشی طبیعی از زندگی مشترک؟
تا چند سال پیش، بسیاری از متخصصان اختلاف میل جنسی را عمدتاً به عنوان نشانه ای از اختلال عملکرد جنسی در یکی از زوجین در نظر می گرفتند، اما رویکردهای جدید، به ویژه در The Journal of Sexual Medicine و Archives of Sexual Behavior، این نگاه را تغییر داده اند. امروزه اختلاف میل جنسی بیش از آنکه یک «بیماری» تلقی شود، بهعنوان ناهماهنگی در سطح تمایل جنسی میان دو نفر شناخته می شود؛ ناهماهنگی ای که می تواند در هر رابطه ای، حتی روابط سالم و رضایت بخش، رخ دهد.
این تغییر نگرش اهمیت زیادی دارد، زیرا از سرزنش یکی از طرفین جلوگیری می کند. در بسیاری از موارد، مشکل این نیست که یکی از زوجین «میل کمی دارد» یا دیگری «بیش از حد میل دارد»، بلکه تفاوت در سطح نیازها و انتظارات است. از این منظر، درمان نیز به جای تلاش برای «اصلاح» یک نفر، بر افزایش درک متقابل، گفت وگوی سازنده و یافتن راه حل هایی که برای هر دو نفر قابلقبول باشد، تمرکز می کند.
چرا میل جنسی در روابط بلندمدت تغییر می کند؟
پژوهش های جدید نشان می دهد کاهش یا تغییر میل جنسی در روابط طولانی مدت، نتیجه تعامل پیچیده عوامل مختلف است و به ندرت تنها یک علت دارد. از مهمترین این عوامل می توان به تغییرات هورمونی، استرس های شغلی و مالی، مسئولیت های فرزندپروری، خستگی مزمن، اختلالات خواب، بیماری های جسمی، مصرف برخی داروها، مشکلات سلامت روان مانند اضطراب و افسردگی، تعارض های حل نشده در رابطه و کاهش فرصت برای تجربه صمیمیت عاطفی اشاره کرد.
در زنان، بارداری، شیردهی، یائسگی و نوسانات هورمونی نیز می توانند بر میل جنسی اثر بگذارند. در مردان نیز عواملی مانند کاهش تستوسترون، استرس مزمن، بیماری های متابولیک و مشکلات عروقی ممکن است نقش داشته باشند. با این حال، مطالعات جدید تأکید می کنند عوامل رابطه ای و روانشناختی اغلب تأثیر بیشتری از عوامل زیستی دارند؛ به این معنا که کیفیت رابطه، احساس امنیت، حمایت هیجانی و نحوه تعامل زوجین می تواند میل جنسی را تقویت یا تضعیف کند.
کاهش میل جنسی با اختلال میل جنسی یکسان نیست
یکی از مهمترین نکات که در راهنماهای بالینی جدید بر آن تأکید شده، تمایز میان کاهش طبیعی میل جنسی و اختلال علاقه - برانگیختگی جنسی زنان (Female Sexual Interest/Arousal Disorder) است.
ممکن است فردی به دلیل فشارهای زندگی، خستگی یا شرایط خاص، برای مدتی میل جنسی کمتری داشته باشد، اما همچنان از این وضعیت ناراحت نباشد و رابطه او نیز دچار مشکل نشود. در چنین شرایطی، این کاهش میل لزوماً یک اختلال محسوب نمی شود.
بر اساس DSM-5-TR و دستورالعمل ISSWSH، زمانی می توان از اختلال سخن گفت که کاهش میل جنسی به مدت قابل توجه ادامه داشته باشد، باعث ناراحتی شخصی شود و عملکرد یا رابطه عاطفی فرد را مختل کند. این تمایز از آن جهت اهمیت دارد که از برچسب زدن غیرضروری به افراد جلوگیری می کند و مانع از پزشکی سازی تغییرات طبیعی میل جنسی می شود.
منابع
International Society for the Study of Women's Sexual Health (ISSWSH). Clinical Practice Guideline (2024)
DSM-5-TR. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Text Revision
Brotto, L. A., & colleagues. The Journal of Sexual Medicine (2022–2024)
Archives of Sexual Behavior (2022–2025)
The Journal of Sex Research (2022–2025)
پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام کلیک کنید.
تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است
