وقتی چیزی که می بینیم با هم جور درنمی آید؛ مغز چگونه واقعیت را یکپارچه می کند؟

به گزارش خط سلامت، پژوهش تازه ای که ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شده، نشان می دهد مغز ممکن است برای حل این اختلاف ها از سازوکاری شبیه رسیدن به یک اجماع میان بخش های مختلف استفاده کند.

مغز یک دوربین ساده نیست

ما معمولا تصور می کنیم چشم تصویر را ثبت می کند و مغز همان تصویر را تحویل ما می دهد اما ادراک چنین فرایند ساده ای نیست.

بخش های مختلف قشر بینایی، اطلاعات متفاوتی را پردازش می کنند و مغز باید این اطلاعات را کنار هم قرار دهد تا تجربه ای یکپارچه از جهان ایجاد شود.

پژوهش جدید در Nature Neuroscience به تعامل دو ناحیه از قشر بینایی، یعنی قشر بینایی اولیه یا V1 و ناحیه بینایی جانبی یا LM، پرداخته است. پژوهشگران دانشگاه کمبریج، دانشگاه کالج لندن و Cold Spring Harbor Laboratory بررسی کردند که این نواحی چگونه اطلاعات خود را با یکدیگر هماهنگ می کنند.

وقتی دو بخش مغز با هم اختلاف دارند

پژوهشگران در آزمایش های خود روی موش ها بررسی کردند که هنگام پردازش محرک های دیداری، فعالیت این دو ناحیه چگونه تغییر می کند.

نتیجه جالب بود: الگوهایی که میان دو ناحیه مشترک بودند، مدت بیشتری باقی می ماندند، در حالی که فعالیت های متناقض با سرعت بیشتری کاهش پیدا می کردند.

محققان این فرایند را consensus building یا ساختن اجماع نامیده اند. به زبان ساده، وقتی بخش های مختلف مغز درباره چیزی که می بینیم اطلاعات متفاوتی دارند، برخی از سیگنال ها پایدارتر می مانند و برخی دیگر از بین می روند تا در نهایت ادراک منسجم تری شکل بگیرد.

چرا این کشف برای روانشناسی جالب است؟

این پژوهش مستقیما درباره اختلالات روانی نیست، اما یک پرسش بنیادی روانشناسی را روشن تر می کند: ما جهان را فقط دریافت نمی کنیم؛ مغز دائما در حال تفسیر آن است.

آنچه ما تجربه می کنیم حاصل همکاری شبکه های مختلف عصبی است. این موضوع درک ما از خطاهای ادراکی را نیز جالب تر می کند. ممکن است مغز برای مدت بسیار کوتاهی اطلاعات متناقض دریافت کند و سپس یکی از تفسیرها را پایدارتر کند.

البته این یافته به معنای آن نیست که هر نوع تجربه غیرعادی دیداری ناشی از همین سازوکار است. پژوهش فعلی روی سیستم بینایی و مدل های حیوانی انجام شده و نمی توان نتایج آن را مستقیما به اختلالات روانپزشکی در انسان تعمیم داد.

مغز چگونه یک جهان واحد می سازد؟

پژوهشگران می خواهند بدانند آیا چنین سازوکاری فقط در سیستم بینایی وجود دارد یا در بخش های دیگر مغز نیز اتفاق می افتد. یکی از پرسش های مطرح شده این است که اگر اطلاعاتی که می بینیم با چیزی که می شنویم تناقض داشته باشد، آیا مغز از سازوکار مشابهی برای کنار آمدن با این اختلاف استفاده می کند؟

پاسخ به چنین پرسش هایی می تواند به درک بهتر نحوه شکل گیری ادراک کمک کند؛ اینکه چگونه میلیاردها سیگنال عصبی در نهایت به تجربه ای تبدیل می شوند که برای ما مانند یک جهان واحد و منسجم احساس می شود.

نگاه روانشناختی 

از نگاه دکتر مریم سامانی، روانشناس بالینی، این یافته یک نکته مهم را درباره تجربه انسانی یادآوری می کند: آنچه ما تجربه می کنیم همیشه یک نسخه خام و بدون تفسیر از واقعیت نیست.

مغز اطلاعات را دریافت، مقایسه و یکپارچه می کند. همین موضوع کمک می کند بفهمیم چرا دو انسان ممکن است در برابر یک موقعیت واحد، برداشت ها و واکنش های متفاوتی داشته باشند. البته نباید این یافته عصب شناسی را مستقیما به تروما یا اختلالات روانی تعمیم داد. اما در روانشناسی، توجه به تفاوت میان رویداد بیرونی و تجربه ذهنی فرد اهمیت زیادی دارد.

در تجربه های آسیب زا نیز فرد ممکن است محرک های خاصی را با معنایی متفاوت از دیگران تجربه کند. بنابراین در کار بالینی، فقط پرسیدن اینکه چه اتفاقی افتاده کافی نیست؛ باید بررسی کرد آن اتفاق برای این فرد چه معنایی پیدا کرده و چگونه در ذهن او تجربه می شود.

پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام کلیک کنید.

تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است