به گزارش خط سلامت، یک نظرسنجی در فلوریدا نشان می دهد میانگین علائم اضطراب در افرادی که زمان بیشتری در شبکه های اجتماعی می گذرانند، بالاتر بوده است. در این پیمایش، نسل Z بالاترین میانگین نمره اضطراب را داشت؛ اما این نتیجه ثابت نمی کند که شبکه های اجتماعی به تنهایی باعث اضطراب می شوند.
پژوهشگران در مه ۲۰۲۵ از ۵۰۰ بزرگسال فلوریدایی درباره نشانه های اضطراب و میزان استفاده از شبکه های اجتماعی پرسیدند. در این نمونه، ۱۸.۶ درصد از شرکت کنندگان نمره ای در محدوده اضطراب متوسط یا شدید داشتند. میانگین نمره نسل Z، با سنین ۱۸ تا ۲۷ سال در این پیمایش، ۸.۱۷ بود؛ بالاتر از میانگین نسل هزاره، نسل X و بیبی بومرها.
نمره ۸.۱۷ به معنای تشخیص اختلال اضطرابی نیست. این عدد میانگین پاسخ های گروه به پرسشنامه GAD-7 است؛ ابزاری برای سنجش نشانه های اضطراب در دو هفته گذشته. در این مقیاس، نمره های ۵ تا ۹ در محدوده خفیف و نمره های ۱۰ تا ۱۴ در محدوده متوسط قرار می گیرند. تشخیص اختلال به ارزیابی تخصصی نیاز دارد و از روی میانگین یک گروه نمی توان درباره وضعیت روانی هر فرد نتیجه گرفت.
زمان آنلاین با نمره اضطراب ارتباط داشت
در همین پیمایش، میانگین نمره GAD-7 در افرادی که اصلاً از شبکه های اجتماعی استفاده نمی کردند ۳.۵۶ بود. این میانگین در گروهی که هفته ای ۷ تا ۹ ساعت در شبکه ها حضور داشتند به ۶.۱۰ رسید و در افرادی که ۱۰ ساعت یا بیشتر استفاده می کردند، ۷.۰۸ بود. در تحلیل جداگانه نسل Z و نسل هزاره نیز میانگین نمره در گروهی که کمتر از یک ساعت در هفته استفاده می کردند ۲.۸۹ و در گروه ۱۰ ساعت یا بیشتر ۸.۷۳ گزارش شد.
این اعداد از یک نظرسنجی خوداظهاری به دست آمده اند. پاسخ دهندگان میزان استفاده و نشانه های خود را گزارش کرده اند؛ بنابراین داده ها نشان می دهند این دو متغیر در نمونه بررسی شده با هم ارتباط داشته اند، اما روشن نمی کنند کدام یک علت دیگری است. ممکن است استفاده زیاد از شبکه ها به افزایش فشار روانی کمک کند؛ ممکن است افراد مضطرب بیشتر به فضای آنلاین پناه ببرند یا عواملی مانند تنهایی، فشار تحصیلی و اقتصادی بر هر دو اثر بگذارند. این پیمایش به تنهایی نمی تواند میان این احتمال ها داوری کند.
مقایسه اجتماعی و ترس از جا ماندن
میزان استفاده تنها تفاوت گزارش شده نبود. در این بررسی، افرادی که بیشتر برای ارتباط با خانواده و دوستان از شبکه های اجتماعی استفاده می کردند، میانگین اضطراب پایین تری داشتند. در مقابل، نمره ها در کسانی بالاتر بود که برای دنبال کردن ترندها و فرهنگ عامه یا محتوای سلامت، تناسب اندام و زیبایی به این فضاها سر می زدند. کسانی هم که از دیدن پست های دیگران احساس می کردند چیزی را از دست داده اند، نمره های اضطراب بالاتری گزارش کردند.
از نگاه روان شناسی، دیدن گزیده ای از زندگی دیگران می تواند مقایسه اجتماعی را فعال کند. کاربر ممکن است دستاوردها، ظاهر یا روابط خود را با تصویری بسنجد که دیگران برای نمایش عمومی انتخاب کرده اند؛ تصویری که معمولاً بخش های دشوار و روزمره زندگی را نشان نمی دهد. تکرار این مقایسه برای بعضی افراد می تواند احساس ناکافی بودن یا نگرانی از عقب ماندن را تشدید کند.
ترس از جا ماندن یا FOMO نیز ممکن است فرد را به بررسی مداوم اعلان ها و دنبال کردن اتفاقات آنلاین سوق دهد. اگر این چرخه خواب را عقب بیندازد، تمرکز را مختل کند یا فرد را از فعالیت های حضوری دور کند، فشار بیشتری به حال روانی او وارد می شود. با این حال، تجربه همه کاربران یکسان نیست؛ شبکه های اجتماعی می توانند راهی برای ارتباط، حمایت اجتماعی و پیدا کردن افراد هم تجربه نیز باشند.
چطور استفاده را متعادل تر کنیم؟
به جای تعیین یک عدد ثابت برای همه، می توان چند روز زمان و موقعیت استفاده را بررسی کرد: چه زمانی سراغ گوشی می رویم، پس از دیدن چه نوع محتواهایی حالمان تغییر می کند و آیا استفاده شبانه خوابمان را عقب می اندازد؟ خاموش کردن اعلان های غیرضروری، کنار گذاشتن گوشی پیش از خواب و محدود کردن حساب هایی که مقایسه یا نگرانی را بیشتر می کنند، می تواند نقطه شروعی عملی باشد.
استراحت دیجیتال هم برای بعضی افراد مفید است، اما لازم نیست به شکل قطع کامل و طولانی مدت باشد. می توان برای مدتی کوتاه استفاده را کم کرد و تغییر خواب، تمرکز و خلق را سنجید. هدف، یافتن الگویی است که به زندگی روزمره کمک کند؛ نه سرزنش خود به خاطر آنلاین بودن.
اگر اضطراب ادامه دارد و بر خواب، تحصیل، کار یا رابطه ها اثر گذاشته، کاهش زمان صفحه به تنهایی جای ارزیابی حرفه ای را نمی گیرد. گفت و گو با روان شناس یا پزشک می تواند به بررسی علت های مختلف اضطراب و انتخاب راه مناسب کمک کند.
پایان خبر برای ورود به صفحه اینستاگرام دکتر مریم سامانی (روانشناس بالینی) کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است
