به گزارش خط سلامت در دنیای شلوغ و پرسرعت امروز که همه چیز با یک کلیک در دسترس است، یادگیری هنرِ صبر کردن برای کودکان دشوارتر از همیشه به نظر می رسد. با این حال، نظریه پردازان برجسته رشد کودک همواره تاکید داشته اند که هدف نهایی تربیت، صرفاً آموزش الفبا یا ریاضی نیست، بلکه تجهیز کودک به مهارت «خویشتنداری» است. این مهارت، یعنی توانایی کودک برای به تعویق انداختن نیازها و خواسته هایش با توجه به شرایط موجود، پایه و اساس شکل گیری شخصیتی مستقل و موفق است.
آزمایش مارشمالو؛ پیشبینی دقیق موفقیت تحصیلی
یکی از معروف ترین آزمایش های تاریخ روانشناسی که به خوبی اهمیت این مهارت را نشان می دهد، «آزمایش مارشمالو» است. در این آزمایش که با هدف سنجش تاب آوری و توانایی «تاخیر در ارضای نیاز» انجام شد، به گروهی از کودکان پیش دبستانی یک مارشمالو داده شد و به آنها گفته شد: «اگر الان این را نخوری و ۱۵ دقیقه صبر کنی، دو مارشمالو به تو می دهیم.»
تاثیر خویشتن داری بر هوش و مهارت های اجرایی مغز
خویشتن داری صرفاً یک رفتار خوب نیست، بلکه عاملی حیاتی در توسعه «مهارت های اجرایی» مغز است. کنترل انگیزه های ناگهانی و هیجانات، مستقیماً بخش هایی از مغز را فعال می کند که مسئول تمرکز، برنامه ریزی و تصمیم گیری هستند. در واقع، کودکانی که صبر می کنند، در حال تمرین و تقویت عضلات ذهنی خود برای مقابله با چالش های پیچیدهتر در آینده هستند.
چرا برخی کودکان بهتر از بقیه صبر میکنند؟ نقش محیط و اعتماد
برای سالها تصور می شد خویشتن داری صرفاً یک ویژگی ذاتی و ژنتیکی است. اما مطالعات جدیدتر در سال ۲۰۱۸ توسط پژوهشگران دانشگاه نیویورک و کالیفرنیا، نگاهی انتقادی به آزمایش مارشمالو انداخته اند. این مطالعات نشان داد محیط اقتصادی و اجتماعی کودک و importantly، « میزان اعتماد کودک به بزرگسالان» نقش تعیینکننده ای دارد. کودکانی که در محیطهای پایدارتر رشد کرده اند و پیشینه ای از وعده های محقق شده توسط والدین داشته اند، راحت تر صبر می کنند؛ زیرا مغز آن ها مطمئن است که پاداش در نهایت فرا می رسد.
هوش عاطفی به جای تنبیه خود
دکتر دانیل گولمن (Daniel Goleman)، روانشناس برجسته و نویسنده کتاب هوش عاطفی، در مقالات جدید خود تاکید می کند خویشتن داری نباید با «محدود کردن شدید» یا «تنبیه خود» اشتباه گرفته شود. او معتقد است کودکانی که یاد می گیرند احساسات منفی خود (مثل ناراحتی ناشی از نکردن یک کار) را بشناسند و آن را مدیریت کنند، در بزرگسالی بسیار موفق تر از کسانی هستند که صرفاً با ترس از تنبیه خویشتن داری می کنند.
راهکارهای نوین برای آموزش صبر به کودکان
کارشناسان مرکز تحقیقات آموزشی «سسمی استریت» (Sesame Workshop) اخیراً راهکارهای عملی و روزمره ای را برای والدین منتشر کرده اند:
- تکنیک تغییر توجه (Distraction): به کودک آموزش دهید وقتی مجبور به صبر کردن است (مثلاً در صف نانوایی یا منتظر وعده غذایی)، به جای تمرکز روی شیء مورد علاقه اش، ذهنش را به یک کار دیگر (مثل خواندن تابلوها، بازی با انگشتان یا داستان سازی) مشغول کند.
- بازی های با قاعده و نوبت: بازی های رومیزی که نیاز به منتظر ماندن برای نوبت دارند، بهترین ابزار عملی برای تقویت خویشتن داری در سنین پایین هستند.
- پاداش های غیرمادی و توالی زمانی: به جای گفتن «اگر صبر کنی اسباب بازی می خری»، از الگوهای زمانی استفاده کنید: «وقتی کارت رنگ آمیزی تمام شد، بعد از آن می توانیم بریم پارک». این کار به کودک مفهوم انتظارِ لذتبخش را یاد می دهد.
تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است
