چرا فیلم های ترسناک دوباره پرفروش می شوند؟ راز کسانی که برای وحشت کردن پول می دهند

به گزارش خط سلامت،  گیشه سینماها از یک تناقض روانشناختی خبر می دهد . بر اساس گزارش آسوشیتدپرس در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، فیلم ترسناک Other Mommy با بازی جسیکا چستین در نخستین آخر هفته اکران خود در آمریکای شمالی حدود ۲۷.۵ میلیون دلار فروش داشت و در صدر گیشه قرار گرفت. این استقبال در شرایطی رخ داد که فیلم با نقدهای منفی منتقدان و واکنش های ضعیف مخاطبان روبه رو شده بود. موفقیت تجاری این اثر بار دیگر نشان داد که جذابیت ژانر وحشت را نمی توان فقط با کیفیت نقدهای سینمایی توضیح داد.

البته فروش یک فیلم به تنهایی ثابت نمی کند که همه تماشاگران برای یک دلیل روان شناختی مشخص به سینما می روند. تبلیغات، بازیگران، داستان، کنجکاوی و تجربه گروهی نیز در تصمیم مخاطبان نقش دارند. با این حال، استقبال از فیلم های ترسناک فرصتی فراهم می کند تا سازوکار لذت بردن از ترس را دقیق تر بررسی کنیم.

وقتی مغز خطر را احساس می کند، اما می داند در امان است

در زندگی واقعی، دیدن نشانه های خطر می تواند بدن را برای مقابله یا فرار آماده کند. ضربان قلب بالا می رود، توجه به محرک های تهدیدآمیز افزایش می یابد و بدن برای واکنش سریع آماده می شود. در سینما نیز صحنه های تهدیدآمیز می توانند چنین واکنش هایی را برانگیزند، اما یک تفاوت مهم وجود دارد: تماشاگر معمولا می داند که با یک داستان ساختگی روبه رو است و خطری که روی پرده می بیند، مستقیما او را تهدید نمی کند.

این آگاهی به انسان اجازه می دهد میان تجربه هیجانی شدید و خطر واقعی فاصله بگذارد. در روان شناسی، این وضعیت را می توان نوعی تجربه ترس در محیط نسبتا امن دانست. فرد می تواند هیجان را احساس کند، بدون آنکه ناچار باشد برای نجات جان خود از موقعیت فرار کند.

البته احساس امنیت برای همه یکسان نیست. برخی افراد از صحنه های خونین یا تهدیدهای واقع گرایانه به شدت آشفته می شوند و ممکن است تا مدت ها تصاویر فیلم را به خاطر بسپارند. بنابراین، ترس سینمایی برای همه به یک اندازه لذت بخش نیست.

چرا بعد از یک صحنه وحشتناک، احساس هیجان می کنیم؟

یکی از توضیح های احتمالی، برانگیختگی هیجانی است. فیلم ترسناک توجه را متمرکز می کند، انتظار برای اتفاق بعدی را افزایش می دهد و با استفاده از سکوت، موسیقی، تاریکی و غافلگیری، مخاطب را در حالت آماده باش نگه می دارد. وقتی تهدید داستانی برطرف می شود، تماشاگر ممکن است احساس آسودگی و هیجان را هم زمان تجربه کند.

این تغییر میان تنش و رهایی می تواند بخشی از جذابیت ژانر وحشت باشد. با این حال، نباید تصور کرد که هر بار ترسیدن لزوما باعث ترشح یک ماده مشخص در مغز یا ایجاد لذت می شود. واکنش های بدن و تجربه ذهنی افراد پیچیده اند و به شرایط، شخصیت و معنایی که فرد به موقعیت می دهد بستگی دارند.

برای برخی تماشاگران، لذت اصلی در غافلگیری است؛ برای برخی دیگر، کشف راز داستان یا پیش بینی اتفاقات اهمیت بیشتری دارد. عده ای نیز از تجربه هیجان در کنار دوستان و دیدن واکنش دیگران لذت می برند.

چرا بعضی ها عاشق وحشت اند و بعضی ها از آن فرار می کنند؟

تفاوت های فردی نقش مهمی در انتخاب فیلم ترسناک دارند. بعضی افراد به تجربه های تازه، هیجان شدید و موقعیت های غیر معمول علاقه بیشتری نشان می دهند. این افراد ممکن است ترس کنترل شده را فرصتی برای تجربه احساساتی بدانند که در زندگی روزمره کمتر تجربه می کنند.

در مقابل، افرادی که نسبت به نشانه های تهدید حساس ترند یا در دوره ای پراسترس قرار دارند، ممکن است با همان فیلم واکنش متفاوتی نشان دهند. خاطرات ناخوشایند، تجربه های آسیب زا، اضطراب زمینه ای و میزان تحمل ابهام نیز می توانند بر احساس فرد هنگام تماشای وحشت اثر بگذارند.

از این رو، علاقه به فیلم ترسناک به تنهایی نشانه شجاعت بیشتر، سلامت روان بهتر یا بی تفاوتی نسبت به رنج دیگران نیست. همان طور که نپسندیدن این فیلم ها نیز به معنای ترسو بودن فرد محسوب نمی شود.

ترس وقتی سرگرمی می شود که اختیار داریم

دکتر مریم سامانی- روانشناس بالینی و متخصص حوزه تروما و آسیب های روانی - می گوید:  نکته مهم این است که در سینما، فرد معمولا انتخاب می کند چه چیزی ببیند، چه زمانی وارد تجربه ترسناک شود و چه زمانی آن را متوقف کند. همین احساس اختیار می تواند تجربه ترس را از مواجهه ناخواسته با خطر واقعی متمایز کند. در زندگی واقعی، انسان ممکن است از تهدیدی بترسد که امکان کنترل یا ترک آن را ندارد؛ اما در سالن سینما می تواند چشم هایش را ببندد، از سالن خارج شود یا فیلم را خاموش کند.

وی می گوید: برای برخی افراد، تماشای فیلم ترسناک راهی برای تجربه هیجان و فاصله گرفتن موقت از یکنواختی روزمره است. اما اگر تصاویر وحشتناک باعث کابوس، اختلال خواب یا تشدید اضطراب شوند، بهتر است فرد مرزهای شخصی خود را جدی بگیرد و از اجبار کردن خود به تماشای چنین محتواهایی بپرهیزد.

در نهایت، راز جذابیت فیلم های ترسناک فقط در هیولاها، صداهای ناگهانی و صحنه های تکان دهنده نیست؛ در فاصله ظریفی است که میان احساس خطر و آگاهی از امنیت شکل می گیرد. ما گاهی برای تجربه ترس پول می دهیم، چون می خواهیم هیجان را لمس کنیم، بی آنکه واقعا در معرض خطر قرار بگیریم. با این حال، آنچه برای یک نفر سرگرمی است، ممکن است برای دیگری تجربه ای آزاردهنده باشد؛ و همین تفاوت، بخش مهمی از روان شناسی وحشت را شکل می دهد.

تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است