سال های اول زندگی، دوره ای حیاتی برای رشد مغز کودک است. در این دوران، تعاملات اجتماعی مستقیم و بازی های حضوری تأثیر بزرگی بر توسعه مهارت های شناختی و اجتماعی دارند. اما امروزه کودکان خردسال با تبلت و گوشی های هوشمند آشنا می شوند و والدین نگران اثرات آن بر رشد مغز هستند.
اهمیت سال های اول زندگی در رشد مغز
به گزارش خط سلامت وقتی کودکان متولد می شوند، مغز آنها حدود ۲۵٪ وزن مغز بزرگسالان را دارد و تا پایان سال اول به ۷۰٪ می رسد. این رشد سریع، فرصت های زیادی برای یادگیری و شکل گیری اتصالات مغزی فراهم می کند، اما همزمان مغز در برابر تجربیات منفی نیز حساس است.
تعامل زنده بهتر از تماشای صفحه نمایش
مطالعات نشان می دهند که نوزادان هنگام مشاهده تعاملات زنده توجه بیشتری نشان می دهند. تعامل حضوری باعث فعال شدن پیوندهای مغزی متعدد می شود، در حالی که تماشای ویدیو یا چت تصویری تنها یک پیوند مغزی ایجاد می کند. این همگامی مغز به مغز برای رشد اجتماعی و یادگیری زبان و مهارت های هیجانی اهمیت دارد.
نقش ماده سفید مغز
ماده سفید مغز، شبکه ارتباطی بین بخش های مختلف مغز است و به دلیل میلین، سیگنال ها سریع تر منتقل می شوند. تعاملات حضوری و فعالیت های اجتماعی باعث تقویت ماده سفید و رشد مغز می شوند، در حالی که استفاده بیش از حد از صفحه نمایش می تواند با کاهش یکپارچگی ماده سفید مرتبط باشد.
زمان نمایشگر و پیامدهای احتمالی
در کودکان ۳ تا ۵ ساله، زمان طولانی استفاده از صفحه نمایش با ماده سفید کمتر و توجه کوتاه تر مرتبط است. اگرچه علت و معلول قطعی هنوز مشخص نیست، اما نشان می دهد که والدین باید آگاهانه زمان استفاده از فناوری را مدیریت کنند.
نکات عملی برای والدین
۱. انتخاب محتوا با دقت:
قبل از معرفی تبلت یا گوشی، در نظر بگیرید که هدف از آن چیست و آیا می توان همان نیاز را با فعالیتی حضوری و آموزشی برطرف کرد.
۲. همراهی و تعامل:
هنگام استفاده کودک از نمایشگر، حضور والدین و تعامل با کودک باعث می شود که یادگیری موثرتر باشد و کودک بتواند آنچه می بیند را در زندگی واقعی به کار ببرد.
۳. الگو بودن والدین:
کودکان تقلید می کنند؛ اگر والدین زمان زیادی را صرف گوشی کنند، کودک نیز همان رفتار را یاد می گیرد. عادات سالم در استفاده از تکنولوژی باید از خانواده شروع شود.
آیا تماشای صفحه نمایش برای کودکان نوپا مضر است؟
استفاده طولانی مدت از صفحه نمایش در کودکان زیر سه سال ممکن است با کاهش یکپارچگی ماده سفید مغز و کوتاه تر شدن توجه مرتبط باشد. تعامل حضوری با والدین و دیگران برای رشد اجتماعی و شناختی کودک حیاتی است.
چه سنی برای شروع استفاده از تبلت یا گوشی مناسب است؟
کارشناسان توصیه می کنند که کودکان زیر دو سال از صفحه نمایش استفاده نکنند و پس از آن، زمان استفاده محدود و همراه با والدین باشد.
چرا تعامل حضوری برای رشد مغز مهم است؟
تعامل حضوری باعث همگامی مغز، تقویت ماده سفید و توسعه مهارت های اجتماعی و هیجانی می شود.
چگونه والدین می توانند زمان نمایشگر را مدیریت کنند؟
با انتخاب محتوای مناسب، حضور فعال هنگام استفاده کودک، و ایجاد الگوی سالم استفاده از فناوری می توانند اثرات منفی صفحه نمایش را کاهش دهند.
آیا تماشای چت تصویری یا ویدیو جایگزین تعامل حضوری می شود؟
خیر، چت تصویری مفید است اما فقط بخشی از تعامل اجتماعی را فراهم می کند و همگامی مغز به مغز کمتری ایجاد می کند.
برای ورود به صفحه اینستاگرام کلیک کنید.تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است
