احساس بی ارزشی به دلیل مواردی مانند عزت نفس پایین، غفلت، سو ء استفاده، ضربه یا موقعیت های دشوار که تهدیدی برای احساسات شخصی فرد به وجود می آورد، بروز می کند.
به گزارش خط سلامت، احساس بی ارزشی پریشانی قابل توجهی ایجاد می کند و عملکرد طبیعی در زندگی روزمره را دشوار خواهد کرد. وقتی فرد احساس می کند کاری که انجام می دهد درست نیست یا هیچ یک از تلاش های او تغییری ایجاد نمی کند، احساس انگیزه برای پیگیری اهداف دشوارخواهد شد. به همین دلیل یافتن راه هایی برای مدیریت این احساسات دشوار و دریافت کمک در صورت لزوم از اهمیت برخوردار است.
چرا احساس بی ارزشی می کنیم؟
احساس بی ارزشی در اثر عوامل مختلفی ایجاد می شود. تربیت، تجارب اجتماعی، سبک توضیح، وقایع استرس زا و شرایط بهداشت روانی در این امر نقش دارند.
برخی از دلایل ایجاد احساس بی ارزش عبارتند از:
آسیب های دوران کودکی
فرد تجربه های منفی در کودکی داشته است که اثری ماندگار برجای گذاشته است. غفلت، سواستفاده و بد رفتاری در دوران کودکی همگی در بروز احساس بی ارزشی نقش دارند. کودکانی که مورد آزار و اذیت قرار می گیرند یا توسط والدین یا سایر مراقبین مورد انتقاد زیادی قرار می گیرند، احساس بی ارزش بودن را در بزرگسالی تجربه می کنند. تحقیقات نشان داده است این آسیب های اولیه بین فرد و احساس بی ارزشی بعدی ارتباط دارد.
نسبت دادن رویدادهای منفی به خود
فرد وقایع منفی را به عملکردها یا خصوصیات خود نسبت می دهد. افرادی که مستعد نسبت دادن وقایع منفی به خود هستند، علائم افسردگی، از جمله احساس بی ارزشی را تجربه می کنند.
انتقاد در گذشته
فرد در گذشته توسط دیگران مورد انتقاد قرار گرفته است. تجارب منفی که در آن فرد تنزل یافته یا با انتقاد دیگران روبرو شده است احساساتی را در افراد ایجاد می کند که انگار بی ارزش هستند.همچنین استرس حاد و مزمن در برداشت فرد از خودش تاثیر می گذارد. یا اینکه فرد بعد از تجربه یک عقب گرد جدی مانند مشکلات مالی، طلاق یا از دست دادن شغل احساس بی ارزشی می کند.
نشانه ای از وضعیت بهداشت روان
اختلالات خلقی مانند افسردگی اغلب با علائمی مانند شرم ، گناه ، ناامیدی و بی ارزشی پریشانی ایجاد می کند و مدیریت کارهای معمول روزمره را دشوار می سازند.
اقداماتی برای مقابله با احساس بی ارزشی
اگر فرد احساس بی ارزشی می کند، قدم های کوچک و عملیاتی وجود دارند که کمک می کنند تا احساس بهتری داشته باشد. در اینجا چند ایده وجود دارد که کمک کننده خواهند بود.
با مهربانی صحبت کردن با خود
افرادی که احساس بی ارزشی می کنند ، اغلب دچار تفکر منفی در گفتگو با خود می شوند. با مهربانی صحبت کردن با خود، درابتدا چالش برانگیز است، اما به مرور زمان می توان بر آن مسلط شد.
وقتی فرد متوجه گفتگوی منفی با خود شد باید به دنبال روش هایی باشد که بتوان آن افکار را به شکل مثبت یا واقع بینانه تری تنظیم کرد به عنوان مثال به جای این فکر که "هرگز قادر به انجام آن نخواهم بود" ،می توان گفت ، "می توانم هر روز کارهای کوچک انجام دهم تا پیشرفت کنم."
یادداشت قدردانی
احساس بی ارزشی زمانی رخ می دهد که فرد متوجه شود زندگی خود را به طور نامطلوبی با زندگی دیگران مقایسه می کند. به جای اینکه فرد به دام بیفتد و فقط به چیزهایی که به نظر می رسد فاقد آن است نگاه کند، باید دفترچه ای را برای سپاسگزاری در نظر بگیرد و هر روز در آن وقتی را در نظر گرفته و بابت چیزهایی که دارد، شکرگزاری کند و تمرکز افکار از این طریق، فرد را در برابر تاثیرات منفی مقایسه و حسادت محافظت می کند.
انجام دادن کاری برای شخص دیگر
بعضی اوقات که فرد احساس بی ارزشی می کند، تمرکز توجه به چیز دیگری غیر از خود کمک کننده خواهد بود. تحقیقات نشان داده است انجام فعالیت های اجتماعی مانند داوطلب شدن برای جامعه یا کمک به شخص دیگری که نیازمند آن است در خوشبختی و رفاه فرد تأثیر مثبت می گذارد.
نحوه دریافت راهنما
یادآوری این نکته مهم است که احساس بی ارزشی نشانه ای از یک بیماری زمینه ای بهداشت روان است. اگر چنین احساساتی پایدار و ناراحت کننده است و یا کنار آمدن با کارهای روزمره را دشوار می کند، بهتر است با روانشناس صحبت شود.
کمک های تخصصی از جمله روان درمانی، داروها یا ترکیبی از این دو در دسترس است. افسردگی با گذشت زمان بدتر می شود، بنابراین صحبت کردن با پزشک در مورد احساس بی ارزشی این اطمینان را به وجود می آورد که، فرد قبل از بدتر شدن علائم، تحت درمان قرار گرفته است. برای ورود به صفحه اینستاگرام کلیک کنید.
تمام مطالب سایت اختصاصی و توسط تحریریه خط سلامت تولید شده است، استفاده با ذکر منبع و لینک دهی بلامانع است .
