https://www.khatesalamat.com/بخش-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-12/65078-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AA%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%A2%D9%84%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%B1-%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D9%86%D8%AF 2026-08-25T08:40:32+00:00 https://cdn.khatesalamat.com/servev2/voR2Xc2KF3cw/7HbnVBUPzHFjomu7btwqR1jG2oeFWRsTSGn8oLp1xGLW0bqxva99YSmg9stLawLK3OChNfFQTHYAwmSRI8u28w,,/%D8%A2%D9%84%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%B1+%D9%88+%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86+%D8%A2%D9%84%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D9%85%D8%B1.png دارویی که سراغ یکی از متهمان اصلی آلزایمر رفت؛ آیا توانست بیماری را کند کند؟ خط سلامت:بعد از لکانماب، داروی دیگری وارد میدان شد که نگاه پزشکان به درمان آلزایمر را جدی ‌تر تغییر داد: دونانماب دونانماب (Donanemab) نیز مانند لکانماب یک آنتی ‌بادی مونوکلونال ضدآمیلوئید است، اما یک تفاوت مهم دارد: این دارو به شکل خاصی از پلاک آمیلوئید متصل می ‌شود و به سیستم ایمنی کمک می‌ کند این تجمعات را از مغز پاک کند. https://www.khatesalamat.com/بخش-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-12/44459-%D8%BA%D8%B0%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D8%AE%D8%B7%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF 2026-08-25T09:47:00+00:00 https://cdn.khatesalamat.com/servev2/DtAJZLIEq3U0/dGeUFUn8i7t3a2xR_1eQjmRNk7lFXQVQwyi5HcdnuJABrIHW_LA86xDjQbUvS4bIFM-iDcBez9ZSfw7308Dwzw,,/%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87+%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%B1%D8%AF%DA%AF%DB%8C+%D8%A8%D8%A7+%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA+%D8%BA%D8%B0%D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%86.jpg غذا خوردن در این ساعت خطر افسردگی را بیشتر می‌ کند؟ خط سلامت: سالها تصور می‌ کردیم اگر رژیم غذایی سالمی داشته باشیم، برای سلامت جسم و روان کافی است، اما پژوهش‌ های چند سال اخیر، توجه دانشمندان را به عامل دیگری جلب کرده‌ اند؛ عاملی که شاید هر روز نادیده‌ اش می‌ گیریم: زمان غذا خوردن. ممکن است دو نفر دقیقاً غذای مشابهی بخورند، اما یکی بیشتر کالری خود را صبح و ظهر دریافت کند و دیگری بیشتر وعده‌هایش را به ساعات پایانی شب موکول کند. امروز شواهد نشان می‌دهد که این تفاوت زمانی می‌تواند بر متابولیسم، کیفیت خواب، عملکرد ساعت زیستی بدن و حتی خطر ابتلا به افسردگی اثر بگذارد. ### کرونوتغذیه چیست؟ کرونوتغذیه (Chrononutrition) شاخه‌ای نوظهور از علوم تغذیه است که بررسی می‌کند زمان‌بندی وعده‌های غذایی چگونه با ساعت زیستی بدن (Circadian Rhythm) تعامل دارد. بدن انسان تقریباً همه فرایندهای خود را بر اساس یک چرخه ۲۴ ساعته تنظیم می‌کند؛ از ترشح هورمون‌ها گرفته تا دمای بدن، اشتها، حساسیت به انسولین، خواب و عملکرد مغز. نور مهم‌ترین تنظیم‌کننده این ساعت مرکزی است، اما زمان غذا خوردن نیز ساعت‌های زیستی موجود در کبد، روده، پانکراس و بافت چربی را تنظیم می‌کند. اگر زمان غذا خوردن با این ریتم طبیعی هماهنگ نباشد، میان ساعت مرکزی و ساعت‌های محیطی نوعی ناهماهنگی ایجاد می‌شود که به آن **Circadian Misalignment** گفته می‌شود. این ناهماهنگی می‌تواند پیامدهای متابولیک و روان‌شناختی به همراه داشته باشد. ### این موضوع چه ارتباطی با افسردگی دارد؟ مطالعات نشان می‌دهند افرادی که به‌طور مداوم دیر شام می‌خورند، وعده‌های غذایی نامنظم دارند یا صبحانه را حذف می‌کنند، بیشتر در معرض اختلال ریتم شبانه‌روزی قرار می‌گیرند. این اختلال معمولاً با کاهش کیفیت خواب، تغییر در ترشح ملاتونین و کورتیزول، کاهش حساسیت به انسولین و افزایش التهاب همراه است؛ عواملی که همگی در پژوهش‌های مربوط به افسردگی نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. البته این یافته‌ها به معنای آن نیست که «دیر شام خوردن باعث افسردگی می‌شود». بیشتر مطالعات موجود همبستگی را نشان داده‌اند و هنوز برای اثبات رابطه علت و معلولی به کارآزمایی‌های بالینی و مطالعات طولی بیشتری نیاز است. با این حال، شواهد به‌طور فزاینده‌ای از این فرضیه حمایت می‌کنند که هماهنگ کردن زمان غذا خوردن با ساعت زیستی ممکن است یکی از عوامل محافظت‌کننده سلامت روان باشد. ### خواب؛ حلقه گمشده این ارتباط یکی از مهم‌ترین یافته‌های پژوهش‌های اخیر این است که خواب احتمالاً حلقه واسط بین کرونوتغذیه و افسردگی است. غذا خوردن در ساعات پایانی شب می‌تواند ترشح طبیعی ملاتونین را مختل کند، شروع خواب را به تأخیر بیندازد و کیفیت خواب را کاهش دهد. از سوی دیگر، اختلال خواب یکی از شناخته‌شده‌ترین عوامل خطر و تداوم افسردگی است. مرور نظام‌مند منتشرشده در *Sleep Medicine Reviews* نشان داده است که هم‌راستا کردن ریتم شبانه‌روزی با استفاده از مداخلات کرونوتراپی، در بسیاری از افراد با کاهش علائم افسردگی همراه بوده است؛ به‌ویژه در افرادی که از ابتدا تأخیر در ریتم شبانه‌روزی داشته‌اند. ### آیا شب‌زنده‌دارها بیشتر در معرض افسردگی هستند؟ یکی دیگر از موضوعات مرتبط، کرونوتایپ (Chronotype) یا گرایش طبیعی افراد به صبح‌گرایی یا شب‌گرایی است. یک فراتحلیل جهانی جدید نشان داده است که افراد شب‌گرا نسبت به افراد صبح‌گرا، به‌طور متوسط علائم افسردگی بیشتری گزارش می‌کنند. البته عوامل سبک زندگی، خواب، فعالیت بدنی و شرایط اجتماعی نیز در این ارتباط نقش دارند و نباید نتیجه را به یک عامل واحد نسبت داد. ### پیام بالینی این یافته‌ها چیست؟ پژوهشگران هنوز توصیه نمی‌کنند که صرفاً با تغییر ساعت غذا خوردن بتوان افسردگی را درمان کرد. اما شواهد فعلی نشان می‌دهد که در کنار درمان‌های استاندارد مانند روان‌درمانی، دارودرمانی و اصلاح سبک زندگی، منظم کردن زمان وعده‌های غذایی، پرهیز از خوردن حجم زیاد غذا در ساعات پایانی شب و هماهنگ کردن برنامه غذایی با الگوی خواب می‌تواند بخشی از یک رویکرد جامع برای حمایت از سلامت روان باشد. این مداخلات کم‌هزینه‌اند، اجرای آن‌ها ساده است و احتمالاً برای بسیاری از افراد سودمند خواهند بود، هرچند هنوز به مطالعات مداخله‌ای بیشتری برای تعیین اثر قطعی آن‌ها نیاز داریم. ### منابع علمی منتخب * Adafer R, et al. *Food Timing, Circadian Rhythm and Chrononutrition: A Systematic Review of Time-Restricted Eating's Effects on Human Health.* Nutrients. 2020. * Wescott DL, et al. *Circadian Realignment and Depressed Mood: A Systematic Review.* Sleep Medicine Reviews. 2025. * Dong X, et al. *Chronotype and Depression: A Global Systematic Review and Meta-analysis.* Psychiatry Research. 2026. * Alotaibi WA. *Chrononutrition and Cardiometabolic Health: Circadian Timing as a Dimension of Precision Nutrition.* Frontiers in Nutrition. 2026.